Сураи Ат-Тауба — Оят 40

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• تَنصُرُوهُ — ӯро ёрӣ диҳед, мадад кунед.
• ثَانِيَ اثْنَيْنِ — дуюми ду нафар, яке аз ду кас.
• الْغَارِ — ғор, мағора; дар ин ҷо ғори Савр дар назди Макка.
• سَكِينَتَهُ — оромиш, таскин ва осудагии дил.
• أَيَّدَهُ — ӯро қувват бахшид, тақвият кард.
• جُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا — лашкарҳое, ки шумо онҳоро надидед; яъне фариштагон.
• كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا — сухани кофирон, даъвати онҳо ба куфр.
• السُّفْلَى — поин, паст, мағлубшуда.
• كَلِمَةُ اللَّهِ — сухани Аллоҳ, даъвати Ӯ ба имон.
• الْعُلْيَا — боло, олӣ, бартар.
• عَزِيزٌ — ғолиб, тавонманд, касе ки ҳеҷ кас бар ӯ ғолиб намешавад.
• حَكِيمٌ — доно, ҳикматманд дар тадбир ва амри худ.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло ба мӯъминон хитоб мекунад, ки агар шумо Паёмбар (с) ро ёрӣ надиҳед ва ба даъвати ӯ ба ҷиҳод посух нагӯед, пас бидонед, ки Аллоҳ худи Ӯро ёрӣ медиҳад ва Ӯро пирӯз мегардонад, чунон ки пештар низ Ӯро ёрӣ дода буд, он гоҳ ки кофирон Ӯро аз Макка берун карданд. Дар он вақт Паёмбар (с) дуюми ду нафар буд — худи Ӯ ва Абубакри Сиддиқ (р). Ҳар ду дар ғори Савр пинҳон шуда буданд ва се шаб дар он ҷо монданд, дар ҳоле ки кофирон онҳоро ҷустуҷӯ мекарданд. Он гоҳ Паёмбар (с) ба ҳамроҳи худ Абубакр гуфт: «Ғамгин нашав, зеро Аллоҳ бо мост» — яъне бо ёрӣ ва ҳифзи Худ бо мост. Пас Аллоҳ оромиш ва таскинро бар дили Паёмбар (с) нозил кард ва Ӯро бо лашкарҳое қувват бахшид, ки мардум онҳоро намедиданд — яъне фариштагон, ки кофиронро аз дидани онҳо дар ғор боздоштанд ва дар дилҳои душманон тарсу ваҳм андохтанд. Аллоҳ сухани кофиронро поин ва мағлуб гардонид ва сухани Худро — ки даъват ба имон аст — боло ва бартар қарор дод. Ва Аллоҳ ғолибу тавонманд аст дар подшоҳии Худ ва ҳикматманд аст дар тадбири корҳои бандагони Худ. Дар ин оят фазилати бузурге барои Абубакри Сиддиқ (р) вуҷуд дорад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят нишон медиҳад, ки Аллоҳи Таъоло худовандаш Паёмбарашро ҳифз мекунад ва ҳеҷ гоҳ Ӯро танҳо намегузорад, ҳатто агар мардум Ӯро ёрӣ надиҳанд. Ин боиси тасаллии дили мӯъминон аст, ки дар ҳар ҳолат ба Аллоҳ таваккал кунанд.
• Ҳамроҳии Абубакри Сиддиқ (р) бо Паёмбар (с) дар ғор ва суханони Паёмбар (с) ба ӯ: «Ғамгин нашав, Аллоҳ бо мост» — ин бузургтарин далели фозилат ва мартабати баланди Абубакр (р) дар Ислом аст. Ин моро меомӯзад, ки саҳобагони Паёмбар (с) намунаи олии имон ва вафодорӣ буданд.
• Аллоҳ бо лашкарҳои ғайбӣ (фариштагон) бандагони худро ёрӣ медиҳад. Ин бовари моро ба қудрати бепоёни Аллоҳ зиёд мекунад ва моро умедвор месозад, ки ҳатто вақте воситаҳои зоҳирӣ кам бошанд ҳам, Аллоҳ метавонад бо роҳҳои ғайбӣ пирӯзӣ ато кунад.
• Сухани Аллоҳ ҳамеша боло ва бартар аст, ҳатто агар муддате кофирон пирӯз шаванд ҳам, оқибат ғалаба аз они ҳақ аст. Ин моро ба сабр ва устуворӣ дар роҳи дин ташвиқ мекунад.
• Аллоҳ ғолибу ҳаким аст — ин сифатҳои Ӯ моро водор мекунад, ки ба тадбири Ӯ розӣ бошем ва ба ҳикмати Ӯ бовар дошта бошем, зеро ҳар коре, ки Ӯ мекунад, аз рӯи ҳикмат аст.
• Ин оят моро ба муҳаббат ба Паёмбар (с) ва саҳобагони ӯ, хусусан Абубакри Сиддиқ (р), тарғиб мекунад ва дар дилҳо муҳаббати Ислом ва Қуръонро афзун месозад.