Ələq surəsi — Ayə 16

1) Bəzi sözlərin izahı:

• نَاصِيَة (nasiyə): Alnın ön hissəsi, saçın üzün önünə düşən hissəsi; ərəb dilində bu söz məcazi olaraq insanın özünə, onun şərəfinə və ya rüsvayçılığına işarə edir.
• كَاذِبَة (kazibə): Yalan danışan, yalanı özünə adət edən.
• خَاطِئَة (xatiə): Xəta edən, günah işləyən, haqqı tanımayan.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın Öz qüdrətini və ədalətini göstərən bir xəbərdarlıqdır. Uca Allah buyurur ki, həmin təkəbbürlü şəxsin — yəni Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) mane olan, onu namazdan çəkindirməyə çalışan kimsənin — alnından, yəni nasiyəsindən tutulacaq və o, alnından sürüklənərək Cəhənnəmə atılacaq. Bu nasiyə isə yalançı və günahkardır: sahibi sözlərində yalan danışır, əməllərində isə xəta edir, haqdan uzaqlaşır.

Bu ayədə diqqət yetirilməli olan əsas məqam budur ki, insanın alnı onun niyyətinin, səmimiyyətinin və doğruluğunun simvoludur. Əgər insan yalan və günahla yoğrulubsa, onun alnı da yalançı və xəta edən olacaq. Uca Allah bu ifadə ilə həm həmin şəxsin daxili aləmini, həm də onun əməllərinin çirkinliyini bizə göstərir.

Bu, həm də bir təsəlli və xəbərdarlıqdır: haqqa qarşı duran, insanları Allah yolundan çəkindirən şəxslər heç vaxt uğur qazanmayacaqlar. Onların sonu rüsvayçılıq və əzabdır. Lakin tövbə edib Allaha üz tutanlar üçün isə bağışlanma qapısı həmişə açıqdır.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bu ayə bizə öyrədir ki, sözlərimiz və əməllərimiz bir-birinə uyğun olmalıdır. Yalan danışmaq, günaha batmaq insanı Allahın qəzəbinə gətirib çıxarır. Gəl, alnımızı secdə Allaha qoyaq, qəlbimizi yalandan və günahdan təmizləyək. Unutma ki, Allahın rəhməti genişdir; O, tövbə edənləri bağışlayar. Sən də bu ayədən ibrət götür, haqqa yönəl, namazını qıl və Rəbbinə yaxınlaş. Çünki ən böyük uğur, Allahın razılığını qazanmaqdır.