Alaq surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma'nolari:

• اقْرَأْ: O'qing, tilovat qiling.
• وَرَبُّكَ: Sening Robbing (tarbiyachi va Parvardigoring).
• الْأَكْرَمُ: Eng oliyjanob, cheksiz karam va saxovat sohibi.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, Alloh sizga vahiy qilayotgan Qur'onni o'qing. Sizning Robbingiz — eng oliyjanob, karam va saxovati cheksiz Zotdir. Uning karamliligi hech qanday zotning karamiga o'xshamaydi; Uning saxovati hech qachon tugamaydi va hech qanday kamchilikka uchramaydi. U bandalariga ilm, hidoyat va ezgulik ato etishda benihoya saxiydir.

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarini (sollallohu alayhi va sallam) o'qishga buyurmoqda va shu bilan birga unga tasalli berib, o'zining karamini eslatmoqda. Ya'ni: "Ey Rasulim, o'qishdan qo'rqma! Sening Robbing o'ta karamli Zotdir. U seni qo'llab-quvvatlaydi, dushmanlaring ustidan g'olib qiladi va senga ilm, hikmat va najot ato etadi. Uning karamliligi shunchalik ulug'ki, U bandalariga o'zlari so'ramasdan ham ne'matlar beradi, ularni nodonlik zulmatidan ilm nuriga olib chiqadi."

Bu yerda "akram" so'zi bilan Allohning saxovati va oliyjanobligi ta'kidlanmoqda — Uning karamliligi barcha karamlardan ustundir, chunki Uning bergan ne'matlari hisobga sig'maydi va Uning fazli hech qachon kesilmaydi.

Foydalar:

1. Ilm olish va o'qish — Islomning asosiy qadriyatlaridan biridir. Bu oyat musulmonlarni o'qishga, o'rganishga va bilim olishga undaydi, chunki Alloh taolo o'z Payg'ambariga birinchi buyrug'i sifatida "o'qing" deganini buyurgan.
2. Allohning karamiga ishonch — Bandasi Allohning cheksiz saxovatiga tayanib, hech qachon umidsizlikka tushmasligi kerak. Alloh har qanday qiyinchilikda yordam berishga qodir va Uning fazli kengdir.
3. Qiyinchiliklarda tasalli — Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) vahiy kelganda, u kishi hayratda qolgan edi. Alloh unga "Robbing eng karamli Zotdir" deb tasalli berdi. Bu bizga ham o'rgatadiki, har qanday vaziyatda Allohga suyanib, Uning karamidan umid qilish kerak.
4. Allohning sifatlarini bilish — Ushbu oyat Allohning "Akram" (eng oliyjanob) ismini o'rgatadi. Bu ism orqali bandalar Allohning saxovati, fazli va rahmati haqida tafakkur qilishga da'vat etiladi.