Takasur surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• Summa (ثُمَّ): keyin, so'ngra. Bu yerda ta'kid va ogohlantirishni kuchaytirish uchun kelgan.
• Kalla (كَلَّا): ogohlantirish va qaytarish uchun ishlatiladigan so'z bo'lib, "yo'q, unday emas" yoki "hazar bo'lsin" degan ma'noni beradi.
• Sawfa (سَوْفَ): kelasi zamonda sodir bo'ladigan ishni bildiradi, ya'ni "yaqinda" yoki "albatta".
• Ta'lamuna (تَعْلَمُونَ): bilib olasizlar, o'rganasizlar.

Tafsir:

Keyin yana ogohlantirib aytamizki: "Yo'q, unday emas! Sizlar yaqinda, albatta, bilib olasizlar!" Bu ogohlantirish ikkinchi marta takrorlanmoqda. Birinchi ogohlantirishda "Yo'q, sizlar yaqinda bilib olasizlar" deyilgan bo'lsa, endi yana ta'kidlab: "Keyin esa, albatta, bilib olasizlar" deb aytilmoqda. Bu takrorlashning sababi — insonlarni qattiq ogohlantirish va ularning diqqatini jalb qilishdir. Ya'ni, mol-mulk, farzandlar va dunyo boyliklari bilan faxrlanish, ularni ko'paytirishga berilib ketish — bu ishning oxiri yaxshi emasligini, qabrda va oxiratda bilib olasizlar. O'sha kuni har bir inson o'zi to'plagan narsalarining haqiqiy qadrini va ularning oxiratdagi oqibatini anglab yetadi. Ammo bu bilim o'sha paytda foyda bermaydi, chunki tavba qilish vaqti o'tib ketgan bo'ladi.

Foydalar:

1. Ushbu ogohlantirish bizga dunyo hayotining o'tkinchi ekanligini va asl maqsad — Allohga ibodat qilish hamda oxiratga tayyorgarlik ko'rish ekanligini eslatadi.
2. Takroriy ogohlantirishlar Qur'onning ta'sirchan uslubidan bo'lib, inson qalbini uyg'otish va g'aflatdan qutqarish uchun xizmat qiladi.
3. Har bir inson o'z amallarining natijasini albatta ko'radi. Bu haqiqatni anglagan kishi dunyoda to'g'ri yo'l tutishga harakat qiladi.
4. Islom dinida insonlarni foydali ishlarga, ilm olishga va yaxshi amallar qilishga undash bilan birga, ularni zararli ishlardan ogohlantirish ham mavjud. Bu esa dinning inson hayotiga ko'rsatadigan rahm-shafqatidir.
5. Ushbu oyat bizga vaqtni qadrlashni va har bir lahzani Alloh rozi bo'ladigan ishlarga sarflashni o'rgatadi.