Nos surasi — Oyat 6

Kalima ma'nolari:

• الْجِنَّةِ — jinlar, ko'zga ko'rinmaydigan maxluqot.
• النَّاسِ — insonlar, odamlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo "vasvasaga uchratuvchi yovuz shaytonning sharridan panoh tilaymiz", degan ma'noni to'ldirib, bu shaytonning ikki xil bo'lishini bayon qilmoqda: u jinlardan ham, insonlardan ham bo'ladi. Ya'ni, vasvasa qiluvchi dushman faqat ko'zga ko'rinmaydigan jinlardan iborat emas, balki insonlar orasida ham shayton tabiatli kishilar borki, ular ham yashirincha yoki ochiqcha odamlarning qalbiga yomon niyatlar, buzg'unchi fikrlar soladi. Jin shaytonlari kabi inson shaytonlari ham odamlarni haq yo'ldan ozdirishga, ularning qalbiga shubha va gunoh urug'larini sepishga harakat qiladi. Demak, mo'min banda har ikki turdagi shaytondan ham Allohga sig'inib panoh so'rashi lozim. Ba'zi ulamolar bu oyatda "nاس" so'zi jinlarni ham o'z ichiga olishi mumkinligini aytganlar, chunki jinlar ham "nas" (insonlar) deb atalishi rivoyat qilingan. Shunga ko'ra, vasvasa qiluvchi jin ham, inson ham, hatto jinlarga ham vasvasa qiluvchi mavjudotlar borligi ta'kidlangan.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarga dushmanning faqat tashqarida emas, balki ichkarida ham bo'lishi mumkinligini o'rgatadi. Inson o'z nafsiga ham, yomon do'stlarga ham, har qanday yovuz kuchga qarshi doimo hushyor bo'lishi kerak.
2. Alloh taolo bandalariga panoh topadigan haqiqiy manzilni — O'zini ko'rsatadi. Qalbi Allohga bog'langan inson hech qanday shaytonning hiylasidan qo'rqmaydi, chunki u eng kuchli Himoyachiga tayangan.
3. Bu oyat musulmonlarga birlik va birodarlik ruhini singdiradi: inson shaytonlari ham jin shaytonlari kabi xavfli ekanini bilgan mo'min, yolg'on, g'iybat, fitna kabi illatlardan yiroq bo'lib, jamiyatda tinchlik va ahillikni saqlashga intiladi.
4. Har kuni o'qiladigan ushbu sura (An-Nos) mo'min uchun ma'naviy qalqon bo'lib, uni ko'rinadigan va ko'rinmaydigan barcha yovuzliklardan himoya qiladi. Bu Allohning rahmati va marhamati naqadar buyuk ekanini ko'rsatadi.