سوره کہف — آيت 53

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• الْمُجْرِمُونَ: ڏوهاري، يعني ڪفر ۽ شرڪ ڪرڻ وارا.
• فَظَنُّوا: هتي ”ظن“ جي معنيٰ آهي يقين ڪرڻ، يعني پڪ سان ڄاڻڻ.
• مُوَاقِعُوهَا: ان ۾ داخل ٿيڻ وارا، يعني ضرور ان ۾ پوندا.
• مَصْرِفًا: بچاءُ جو رستو، ڪو هنڌ جتي موٽي وڃن يا بچي سگهن.

2) تفسير:

قيامت جي ڏينهن ڏوهاري ۽ مجرم ماڻهو، يعني ڪفر ۽ شرڪ ڪرڻ وارا، دوزخ جي باهه کي پنهنجي اکين سان ڏسندا. جڏهن اهي باهه ڏسندا ته انهن کي پڪ ۽ يقين ٿي ويندو ته هاڻي اسان ضرور ان ۾ داخل ٿيڻ وارا آهيون، ان کان ڪو به بچاءُ ناهي. اهي هر طرف ڏسندا ته ڪٿي ڪو اهڙو رستو يا هنڌ آهي جتان باهه کان بچي سگهن يا ڪنهن ٻئي هنڌ موٽي وڃن، پر انهن کي ڪو به بچاءُ جو رستو ۽ ڪا به جاءِ نه ملندي. اهڙي طرح اهي پنهنجي انجام تي پهچي ويندا ۽ انهن جي لاءِ ڪو به ڀڄڻ جو ذريعو نه هوندو.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• هي آيت اسان کي خبردار ڪري ٿي ته دنيا ۾ ڪيل ڏوهن ۽ گناهن جو انجام آخرت ۾ ضرور ملندو، تنهنڪري اسان کي گناهن کان بچڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جي عذاب کان بچڻ جو واحد رستو دنيا ۾ توبه ۽ نيڪ عمل آهي، ڇاڪاڻ ته آخرت ۾ ڪو به بچاءُ جو رستو نه هوندو.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ بار بار آخرت جي منظرن کي بيان ڪري ٿو ته جيئن انسان جاڳي پوي ۽ پنهنجي زندگي سنواري.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن جي تعليمات تي عمل ڪريون، نماز پڙهيون، نيڪي ڪريون ۽ برائي کان پري رهون، ته جيئن آخرت ۾ ڪاميابي نصيب ٿئي.
• الله تعاليٰ جو قرآن مجيد رحمت ۽ هدايت جو ڪتاب آهي، جيڪو اسان کي صحيح رستو ڏيکاري ٿو ۽ اسان کي برائي جي انجام کان آگاهه ڪري ٿو.