Аль-Кахф сүрәсе — Аять 78

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Фирак — аерылышу, аерылу.
• Бәйнә — ара.
• Тәэвил — ахыргы мәгънә, эчке йөз, аңлатма.
• Ләм тәстәтигъ — син хәл итмәдең, көчең җитмәде.
• Сабрь — түземлек, сабырлык.

Аять тәфсире:

Хәзерге вакытта Хозыр галиһиссәлам Муса галиһиссәламгә болай диде: "Менә бу — минем белән синең арада аерылышу вакыты. Мин сиңа хәзер шул эшләремнең серен, ахыргы мәгънәсен аңлатырмын, син аларны күреп, түземлек итә алмадың һәм миннән сорап, каршы килеп туктадың. Син минем эшләремнең тышкы кыяфәтен генә күрдең, ә эчке хикмәтен белмәдең. Менә хәзер сиңа барысын сөйләп бирермен."

Хозыр галиһиссәлам Муса галиһиссәламгә иптәш булырга ризалык биргән иде, ләкин шарт куйган иде: Муса аның эшләренә каршы килмәскә һәм сорау бирмәскә тиеш. Муса галиһиссәлам бу шартны кабул итте, әмма өч тапкыр түземлек итә алмады. Беренче тапкыр көймәне тишкәндә, икенче тапкыр баланы үтергәндә, өченче тапкыр диварны төзәткәндә, хак түләүне сорамагач, Муса каршы килде. Шул вакытта Хозыр аңа: "Менә синең белән минем аерылышуыбыз вакыты җитте", — диде. Чөнки Мусаның сораулары аларның бергә йөрү шартын бозды.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Гыйлем эзләүче кеше үзенең остазына түземлелек күрсәтергә тиеш, ашыгыч хөкем чыгарырга ярамый. Нәрсәнеңдер тышкы кыяфәте начар булып күренсә дә, эчке хикмәте яхшы булырга мөмкин.
2. Белемле кеше үзенең белемен өйрәткәндә, шартлар куярга һәм аларны бозганчы гына дәвам итәргә хаклы.
3. Һәр эшнең асылын, серен Аллаһы Тәгалә генә белә. Кеше үзенең акылы белән генә бөтен нәрсәне аңлый алмый, шуңа күрә Аллаһының карарына ышанырга кирәк.
4. Гыйлем юлында түземлелек — иң мөһим сыйфатларның берсе. Кем түземлелек итә алмый, ул тирән белемгә ирешә алмый.
5. Ике кеше арасындагы иптәшлек, дуслык — Аллаһы билгеләгән вакытка кадәр генә дәвам итә. Аерылышу да Аллаһының тәкъдире белән була.