کہف سۈرىسى — ئايەت 77

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• فَانطَلَقَا: ئىككىسى (مۇسا ۋە خىزىر) يولغا چىقتى.
• اسْتَطْعَمَا: ئۇلار تاماق سورىدى، يەنى مېھمان بولۇشنى تەلەپ قىلدى.
• فَأَبَوْا: ئۇلار (كەنت ئاھلى) باش تارتىپ رەت قىلدى.
• يُضَيِّفُوهُمَا: ئۇلارنى مېھمان قىلىش، يەنى مېھماندارچىلىق قىلىش.
• جِدَارًا: بىر تام، دېۋار.
• يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ: ئۇ يىمىرىلىپ چۈشۈشكە ئاز قالغان، يەنى ئېغىپ كەتكۈدەك بولغان.
• فَأَقَامَهُ: ئۇنى تۈزەتتى، يەنى ئېغىشىنى تۈزىتىپ تىك قىلدى.
• أَجْرًا: ھەق، ئەجر، يەنى ئىش ھەققى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن خىزىر ئەلەيھىسسالام بىرلىكتە سەپەرگە چىقتى. ئۇلار ئۇزۇن يول يۈرۈپ، ئاخىرى بىر كەنتكە يېتىپ كەلدى. ئۇلار بۇ كەنت ئاھلىدىن تاماق سورىدى، يەنى ئۇلارنى مېھمان قىلىشىنى تەلەپ قىلدى. ئەمما كەنت ئاھلى بۇنى رەت قىلىپ، ئۇلارغا مېھماندارچىلىق قىلمىدى. ئۇلار ھېچقانداق ياردەم ۋە ھۆرمەت كۆرسەتمىدى.

شۇنىڭدىن كېيىن ئۇلار كەنت ئىچىدە بىر تامنى كۆردى. بۇ تام ئېغىپ كەتكۈدەك، يىمىرىلىپ چۈشۈشكە ئاز قالغان ئىدى. خىزىر ئەلەيھىسسالام ئۇنى تۈزەتتى، ئېغىشىنى تۈزىتىپ تىك ھالغا كەلتۈردى.

مۇسا ئەلەيھىسسالام بۇ ھەرىكەتنى كۆرۈپ، خىزىر ئەلەيھىسسالامغا: «ئەگەر خالىساڭ، بۇ ئىش ئۈچۈن ھەق ئالغان بولاتتىڭ. بىز تاماققا موھتاج، كەنت ئاھلى بىزنى مېھمان قىلمىدى، شۇڭا بۇ ئىش ھەققىنى ئېلىپ، ئۆزىمىزگە تاماق ئالساق بولاتتى» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ياخشىلىق قىلىشتا سەۋر-تاقەتلىك بولۇش، ياخشىلىقنى پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن قىلىش لازىم. خىزىر ئەلەيھىسسالام كەنت ئاھلىنىڭ مېھماندارچىلىق قىلمىغانلىقىغا قارىماي، يەنىلا ياخشىلىق قىلدى. بۇ ئىسلام ئەخلاقىنىڭ ئالىيلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بىز مۇسۇلمانلار ھەر قانداق ئەھۋالدا ياخشىلىق قىلىشىمىز، كىشىلەرنىڭ قىلمىشى بىزنى ياخشىلىقتىن چەكلىمەسلىكى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ياخشىلىقنىڭ ئەجرىنى بېرىدۇ.