بقرہ سۈرىسى — ئايەت 203

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «أَيَّامٍ مَّعْدُودَاتٍ»: ساناقلىق كۈنلەر، يەنى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 11، 12، 13-كۈنلىرى (تەشرىق كۈنلىرى).
• «تَعَجَّلَ»: ئالدىراپ كەتتى، يەنى 12-كۈنى مىنادا تۇرماي ئالدىراپ قايتىپ كەتتى.
• «تَأَخَّرَ»: كېچىكتى، يەنى 13-كۈنىگىچە مىنادا قېلىپ جەمەرەلەرنى ئاتتى.
• «لِمَنِ اتَّقَىٰ»: تەقۋادار بولغان كىشى ئۈچۈن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇسۇلمانلارغا تەشرىق كۈنلىرىدە، يەنى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 11، 12 ۋە 13-كۈنلىرىدە ئۇنى كۆپ ئەسلىشىنى، تەكبىر ۋە تەھلىل ئېيتىشىنى بۇيرۇيدۇ. بۇ كۈنلەر ئاز سانلىق كۈنلەر بولۇپ، ئاللاھنى ئەسلىش ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىش پۇرسىتىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ھەج قىلغۇچىلارغا ئىككى تاللاش ھوقۇقى بەردى: كىمكى 12-كۈنى جەمەرەلەرنى ئاتقاندىن كېيىن مىنادا تۇرماي ئالدىراپ مەككىگە قايتىپ كەتسە، ئۇنىڭغا ھېچقانداق گۇناھ يوق، چۈنكى ئاللاھ ئۇنىڭغا يېنىكلىك بەردى. كىمكى 13-كۈنىگىچە مىنادا قېلىپ، ئۈچىنچى كۈننىڭ جەمەرەلىرىنىمۇ ئاتسا، ئۇنىڭغا ھېچقانداق گۇناھ يوق، بەلكى بۇ ئەڭ ياخشى ۋە ئەڭ كامىل يول بولۇپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ قىلغان ئىشىغا ئەگىشىشتۇر.

بۇ يېنىكلىك ۋە تاللاش ھوقۇقى پەقەت ئاللاھتىن قورققان، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرغان كىشىلەر ئۈچۈندۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ئۆزىدىن قورقۇشقا، ئەمرلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، نەھىيلىرىدىن چەكلىنىشكە بۇيرۇيدۇ. شۇنداقلا بىزنىڭ ھەممىمىزنىڭ ئۆلگەندىن كېيىن ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا توپلىنىپ، ھەر بىرىمىزنىڭ قىلغان ئەمەللىرىمىزگە قاراپ ھېساب ۋە جازا-مۇكاپات ئالىدىغانلىقىمىزنى ئېنىق بىلىشىمىزنى ئەسكەرتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە قانچىلىك مېھرىبان ۋە يېنىكلىك قىلغانلىقىنى، ھەج ئىبادىتىدە ھەر بىر ئادەمنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ تاللاش ھوقۇقى بەرگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھنىڭ بۇ يېنىكلىكلىرىگە شۈكۈر قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىشىمىز ۋە ھەر ۋاقىت ئۇنى ئەسلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى تەقۋادارلاردىن قىلسۇن ۋە ئاخىرەتتە ئۇنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب-كېتابىمىزنى يېنىك قىلسۇن.