سورت بقره — آیت 26

بسم الله الرحمن الرحيم

د معنايي:

• لا يستحيي: شرم نه کوي، يعنې الله تعالیٰ د حق بيانولو څخه شرم نه کوي.
• يضرب مثلاً: مثال بيانوي، تشبيه ورکوي.
• بعوضة: ماشوم، وړه غومبه (ماش).
• فما فوقها: هغه څه چې له ماش څخه لوی وي لکه مچ، غڼه او نور، يا له هغې څخه وړه وي.
• يفسقون: د الله تعالیٰ له حکم څخه وتل، نافرماني کول.

تفسير:

الله تعالیٰ پاک ذات د حق د بيانولو څخه هيڅکله شرم نه کوي، که هغه مثال د يوې وړې غومبې (ماش) وي او که د هغې څخه لوی شي وي، لکه مچ، غڼه او نور. دا د الله تعالیٰ د حکمت څخه ده چې د خپلو مخلوقاتو په کوچنيو او لويو شيانو سره مثالونه بيانوي، ترڅو خلک پوه کړي چې هغه څه چې د الله پرته يې عبادت کېږي، تر ټولو وړو مخلوقاتو څخه هم کمزوري دي.

کله چې الله تعالیٰ دا ډول مثالونه بيانوي، خلک په دوه ډوله ويشل کېږي:

لومړی ډله: مومنان – هغه کسان چې په الله او د هغه په رسول ايمان لري، دوی ښه پوهېږي چې دا مثال د الله تعالیٰ له لوري حق او رښتيا ده، او په دې کې ډېر حکمتونه او مصلحتونه پټ دي. دوی په دې مثالونو سره خپل ايمان نور هم زياتوي.

دوهمه ډله: کافران – هغه کسان چې انکار کوي، دوی په مسخره سره وايي: "د الله تعالیٰ موخه د دې وړو او حقيرو مخلوقاتو (لکه ماش او مچ) په ذکر کولو سره څه ده؟" دوی دا مثالونه د استهزا او ملنډو لپاره اخلي.

الله تعالیٰ د دې مثالونو په ذکر کولو سره ډېر خلک ګمراه کوي او ډېر خلک هدايت کوي. خو دا ګمراهي د الله تعالیٰ له لوري ظلم نه دی، بلکه دا د هغو کسانو د خپل بد حالت له امله ده چې د حق د منلو څخه يې مخ اړولی او په زړه کې يې فسق او نافرماني ده. الله تعالیٰ هيڅوک نه ګمراه کوي مګر هغه کسان چې د هغه د احکامو څخه وتلي او د هغه په آيتونو کې فکر نه کوي.

دعوتي پيغام:

اي مسلمانانو! دا آيت موږ ته ښه درس راکوي چې د قرآن کريم هر مثال، که څومره هم وړوکی ښکاري، په حقيقت کې د حکمتونو سمندر دی. الله تعالیٰ د يوې وړې غومبې په ذکر کولو سره غواړي چې موږ ته د توحيد حقيقت وښيي او موږ له شرک او بت پرستۍ څخه وژغوري. نو موږ بايد د قرآن کريم د هر مثال په اړه فکر وکړو او د هغې څخه عبرت واخلو، ترڅو زموږ ايمان نور هم قوي شي او زموږ زړونه د الله تعالیٰ د رحمت او هدايت څخه ډک شي. الله تعالیٰ موږ ته د هغه چا په ډله کې شامل کړي چې د قرآن په آيتونو کې فکر کوي او د هغې څخه هدايت اخلي. آمين!