Sure Bakara — Ayet 26

Kelime Anlamları:

• لَا يَسْتَحْيِي: Utanmaz, çekinmez.
• يَضْرِبَ مَثَلًا: Örnek vermek, misal getirmek.
• مَا بَعُوضَةً: Sivrisinek gibi küçük bir varlık.
• فَمَا فَوْقَهَا: Onun üstünde olan (daha büyük veya daha küçük) şeyler.
• يُضِلُّ: Saptırır, dalalete düşürür.
• يَهْدِي: Hidayete erdirir, doğru yola iletir.
• الْفَاسِقِينَ: Allah'ın emrinden çıkanlar, günahkârlar.

Tefsir:

Yüce Allah, hak ve doğru olan hiçbir şeyi örnek vermekten utanmaz ve çekinmez. O, dilediği her şeyi misal olarak zikredebilir; ister sivrisinek gibi küçük bir varlık olsun, ister ondan daha büyük veya daha küçük bir yaratık. Allah Teâlâ, putperestlere, taptıkları sahte ilahların acizliğini göstermek için sivrisinek, sinek ve örümcek gibi küçük varlıkları örnek verir. Bu, O'nun yüceliğine asla yakışmayan bir durum değildir; aksine bu, hikmetinin bir gereğidir.

İnsanlar bu örnekler karşısında iki gruba ayrılır:

Birinci grup: Müminler. Onlar, bu örneklerin Rabblerinden gelen bir gerçek ve hikmet olduğunu bilirler. Allah'ın hiçbir şeyi boşuna yaratmadığını, her misalde bir ibret ve hikmet bulunduğunu anlarlar. Bu sebeple imanları artar ve kalpleri mutmain olur.

İkinci grup: Kâfirler. Onlar ise alaycı bir tavırla: "Allah, bu hakir ve küçük varlıkları örnek vermekle ne demek istiyor?" derler. Bu sözleriyle Allah'ın hikmetini küçümser ve O'nun kelamıyla alay ederler.

İşte tam bu noktada Yüce Allah, onların bu istifhamına cevap verir: "Allah, bu örneklerle birçok kimseyi saptırır, birçok kimseyi de hidayete erdirir." Bu, bir imtihan vesilesidir. Kim bu örneklere iman edip teslim olursa, Allah onu hidayete erdirir; kim de kibirlenip alay ederse, Allah onu dalalette bırakır. Ancak Allah, kimseye zulmetmez. O, ancak fasıkları, yani emrinden çıkanları, kalpleri hastalıklı olanları saptırır. Çünkü onlar, hakikat karşısında teslimiyet göstermemiş, büyüklük taslamış ve Allah'ın ayetlerini yalanlamışlardır.

Bu ayet, müminlere büyük bir müjde ve teselli kaynağıdır. Allah'ın verdiği her örnekte, her meselde bir hikmet ve rahmet vardır. Kur'an'ın en küçük bir detayı bile boşuna değildir. Ey mümin! Sen, Allah'ın kelamındaki her harfin, her örneğin bir hikmet taşıdığına iman et. Sakın alaycıların sözlerine kulak asma. Onların alayı, ancak kendi nefislerine zarar verir. Sen, Allah'ın hidayetine talip ol; O'nun örneklerinden ibret al ve imanını artır. Unutma ki Allah, kendisine yönelen kullarını asla yalnız bırakmaz; onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.

Bu ayet aynı zamanda bize, Allah'ın dini adına hiçbir şeyi küçük görmememiz gerektiğini öğretir. Bir sivrisinek bile Allah'ın kudretini ve hikmetini gösteren bir ayettir. Öyleyse ey insan! Etrafına bak, küçük bir karıncada, bir sineğin kanadında bile ne büyük hikmetler saklı olduğunu gör ve Rabbini tesbih et. İşte gerçek iman, bu incelikleri fark edebilmek ve Allah'ın her işinde bir hayır olduğuna gönülden inanmaktır.