سوره بقره — آیه 262

معانی کلمات:

• «مَنّاً»: منت گذاشتن بر کسی که به او کمک شده است، و یادآوریِ نیکیِ خود به او.
• «أَذىً»: آزردن و رنجاندنِ شخصِ گیرنده با گفتار یا رفتاری که او را تحقیر کند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حال و پاداش کسانی را بیان میکند که اموال خود را در راه او — مانند جهاد و سایر کارهای خیر — انفاق میکنند، اما پس از انفاق، آن را با منت گذاشتن بر گیرنده یا آزردن او با گفتار و رفتار، باطل نمیسازند. چنین افرادی، پاداش بزرگ و کاملی نزد پروردگارشان دارند و نه در آینده، هیچ ترسی بر آنان است و نه بر گذشته، اندوهگین میشوند. زیرا آنها با اخلاص و بدون منت، انفاق کردهاند و خداوند نیز به دلیل این خلوص، امنیت کامل و شادیِ بیپایان را برایشان فراهم کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• انفاقِ خالصانه که همراه با منت و آزار نباشد، نشانهی ایمان راستین است و پاداش آن نزد خداوند محفوظ است.
• منت گذاشتن و آزار رساندن، ثواب انفاق را از بین میبرد؛ پس مؤمن باید مراقب زبان و رفتار خود پس از کمک به دیگران باشد.
• کسی که در راه خدا و با اخلاص انفاق کند، از ترس و اندوهِ دنیا و آخرت در امان خواهد بود و دلش آرام و شادمان است.
• این آیه مسلمانان را به مهربانی و احترام نسبت به نیازمندان دعوت میکند و نشان میدهد که حفظ کرامت انسانیِ گیرنده، بخشی از عبادت است.