Toha surasi — Oyat 127

Kalimalarning ma'nolari:

• أسرف – haddan oshdi, isrof qildi, gunohlarga berilib ketdi.
• آيات ربه – Robbining dalillari, mo''jizalari va hujjatlari.
• أشد – qattiqroq, og'irroq.
• أبقى – doimiyroq, abadiyroq, uzluksiz davom etuvchi.

Tafsir:

Xuddi shunga o'xshash jazoni dunyoda Biz haddan oshgan, o'z nafsiga zulm qilgan va gunohlarga botgan, Robbining aniq dalillari va mo''jizalariga iymon keltirmagan har bir kishiga beramiz. Ya'ni, kimki Allohning belgilaridan yuz o'girsa va isyonkorlikda davom etsa, Biz uni dunyoda turli balo-musibatlar, qiyinchiliklar va tor hayot bilan jazoga tortamiz. Bu — ularning qilmishlarining dunyoviy oqibati.

Ammo oxiratdagi azob bundan ham qattiqroq, og'irroq va abadiydir. Chunki dunyodagi azob cheklangan va o'tkinchidir, oxiratdagi azob esa doimiy bo'lib, hech qachon tugamaydi va to'xtamaydi. U shu qadar davomiydirki, undan qutulishning hech qanday yo'li yo'q. Bu azob insonning gunohlari va iymonsizligining eng katta oqibatidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga gunoh va isyonning oqibatlari og'ir ekanini eslatadi, shuning uchun inson o'z nafsini haddan oshishdan saqlashi kerak.
• Iymon — insonni dunyo va oxirat azobidan qutqaruvchi eng buyuk ne'matdir. Kim Allohning belgilariga chin dildan iymon keltirsa, u dunyoda ham, oxiratda ham omonlikka erishadi.
• Bu oyat insonni gunohlardan tashvishga solib, tavbaga chorlaydi. Allohning rahmati keng, lekin Uning azobi ham qattiqdir. Shuning uchun banda doimo Allohga iltijo qilib, Uning marhamatidan umidvor bo'lishi va azobidan qo'rqishi lozim.
• Oxirat azobining abadiyligi haqidagi bu xabar mo'minlarni to'g'ri yo'lda sobit qolishga va har bir amalda Allohning roziligini izlashga undaydi.