Anbiyo surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nolari:

• Falak: yulduzlar va sayyoralar harakatlanadigan orbitalar, ya'ni ularning aylanish doirasi.
• Yasbahun: suzmoq, tez harakatlanmoq; ya'ni ular o'z orbitalarida suzuvchi kabi tez va muntazam harakat qiladilar.

Tafsir:

Alloh taolo yolg'iz O'zi kechani va kunduzni, quyoshni va oyni yaratgandir. Kechani bandalari dam olishlari, tunlari orom topishlari uchun, kunduzni esa tirikchilik qilib, rizq izlashlari uchun yaratdi. Quyoshni kunduzning alomati, oyni esa kechaning alomati qilib yaratdi. Ularning har biri — quyosh ham, oy ham — O'zi uchun belgilangan orbitalarda (falakda) suzib yurmoqda, ya'ni tez va muntazam harakatlanmoqda. Ular o'z orbitalaridan bir zarra ham chetga chiqmaydilar, og'ishmaydilar ham. Bu go'zal tizim va mutanosib harakat Allohning qudrati va hikmatiga dalolat qiladi.

Foydalar:

• Kechayu kunduz, quyosh va oyning yaratilishi Allohning buyuk qudratini va mukammal tadbirini ko'rsatadi. Bu olamdagi har bir narsa O'z o'rnida va O'z qonuniyati asosida harakat qilmoqda.
• Quyosh va oyning orbitalarda suzishi ularning Yaratuvchisi tomonidan boshqarilayotganini isbotlaydi. Bu esa insonni Yaratganga iymon keltirishga va Unga bo'ysunishga chorlaydi.
• Kechaning dam olish, kunduzning esa mehnat qilish uchun yaratilgani inson hayotida muvozanatni saqlashga o'rgatadi. Bandalik va ibodat, mehnat va dam olish o'rtasida mutanosiblik bo'lishi lozim.
• Ushbu olamdagi tartib-intizom insonni ham o'z hayotini tartibga solishga, Alloh belgilagan chegaralardan chiqmaslikka undaydi. Xuddi quyosh va oy o'z orbitalaridan chiqmaganidek, inson ham Allohning amriga bo'ysunib yashashi kerak.
• Bu oyat inson qalbida Allohga bo'lgan muhabbat va hayratni uyg'otadi, chunki bunday ulkan koinotni mukammal boshqarayotgan Zot albatta bandalariga ham g'amxo'rlik qiladi va ularni hech qachon yolg'iz qoldirmaydi.