Sure Nûr — Ayet 62

Kelime Anlamları:

• Emr-i câmi‘: Müslümanları bir araya getiren, toplu iş; cihad, bayram namazı, cuma, istişare gibi ortak meseleler.
• Yeste’zinûh: Ondan (Peygamber’den) izin isterler.
• Li ba‘di şe’nihim: Kendilerine ait bazı işleri ve ihtiyaçları için.
• Fe’zen: İzin ver.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, gerçek müminlerin vasıflarını beyan etmekte ve müminlerin Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) ile olan münasebetlerinde uymaları gereken edebi öğretmektedir. Allah Teâlâ buyuruyor ki: Gerçek müminler, Allah’a ve Resûlü’ne kalpten iman eden, bu imanlarını söz ve davranışlarıyla tasdik eden kimselerdir. Onlar, Peygamber (s.a.v.) ile birlikte Müslümanların ortak bir meselesi için bir araya geldiklerinde, kendisine danışmadan ve izin almadan oradan ayrılmazlar. Bu, onların cemaat şuuruna ve Peygamber’e olan bağlılıklarına delildir.

Âyetin devamında, senden izin isteyenlerin gerçekten Allah’a ve Resûlü’ne iman edenler olduğu vurgulanmaktadır. Çünkü onlar, Peygamber’in yanındaki toplu bir meselede izinsiz ayrılmanın uygun olmadığını bilir ve bu edebe riayet ederler. Ey Peygamber! Onlar sana bazı özel ihtiyaçları için izin istediklerinde, uygun gördüğün kimselere izin ver. Onların bu davranışı bir özür ve mazeret sebebiyle olduğu için, onlara Allah’tan mağfiret dile. Şüphesiz Allah, tövbe eden kullarının günahlarını bağışlayan ve onlara merhamet edendir.

Bu âyet, müminlere toplumsal hayatta birlik ve beraberliğin önemini, yetkili bir büyüğün (emir sahibinin) izni olmadan toplu işlerden ayrılmanın doğru olmadığını öğretir. Aynı zamanda Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) karşı edep ve hürmetin, imanın bir gereği olduğunu gösterir. Bugün de müminler, bir araya geldikleri toplu işlerde, yetkililerin izni olmadan dağılmamalı, işlerini meşveretle ve düzen içinde yürütmelidirler. Bu, hem dinî bir edep hem de toplumsal bir ahlâktır.

Allah Teâlâ, bu âyetle müminlere hem dünyevî işlerde hem de uhrevî kurtuluşta önemli bir prensip öğretmektedir: İzin istemek, danışmak ve cemaat ruhuna riayet etmek. Bu prensiplere uyanlar, Allah’ın mağfiretine ve rahmetine nail olurlar. Çünkü Allah, çok bağışlayan ve çok merhamet edendir.