Sura Al-Furkan — Werset 18

Słowa wymagające wyjaśnienia:

• Subḥānaka – „Chwała Tobie” / „Bądź wysławiany”; wyraz używany do oczyszczenia Boga od wszelkich niedoskonałości i przypisywania Mu współtowarzyszy.
• Mā kāna yanbaghī – „nie godziło się”, „nie było właściwe”, „nie przystało”.
• Min dūnika min awliyā'a – „poza Tobą żadnych opiekunów” – podkreślenie całkowitego wykluczenia innych niż Bóg.
• Matt'atahum – „obdarzyłeś ich przyjemnościami” / „dałeś im korzystać z dóbr”.
• Dhikr – „napomnienie”, „przypomnienie”, „pamięć o Bogu” – tu: objawienie i wezwanie do jedności Boga.
• Būran – „zgubieni”, „zniszczeni”, „skażeni” – ludzie, których spotkała zguba i całkowita strata.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Ci, którzy byli czczeni poza Bogiem – aniołowie, prorocy lub inne istoty – odpowiedzą w Dniu Sądu, oczyszczając Boga z wszelkich fałszywych wyobrażeń: „Chwała Tobie, Panie nasz! Nie godziło się nam, abyśmy brali sobie jakichkolwiek opiekunów poza Tobą. Nie było to ani właściwe, ani możliwe, ponieważ Ty jesteś jedynym Panem i Opiekunem. Jak moglibyśmy wzywać ludzi do oddawania nam czci, skoro sami jesteśmy Twoimi sługami?”

Następnie wyjaśniają przyczynę błędu tych, którzy ich czcili: „Lecz Ty, Panie, obdarzyłeś ich i ich przodków dobrami doczesnymi – zdrowiem, majątkiem, długim życiem – i pozwoliłeś im cieszyć się tym wszystkim, aż zapomnieli o Twoim napomnieniu i o Tobie samym. Zamiast być wdzięcznymi, oddali się sprawom doczesnym i porzucili pamięć o Tobie, popadając w bałwochwalstwo. Stali się w ten sposób ludźmi zgubionymi i zniszczonymi – ich natura uległa skażeniu, a ich koniec był całkowitą stratą.”

Werset ten ukazuje, że ci, którzy są czczeni niesłusznie, są niewinni i nie zgadzają się na to, aby ktokolwiek oddawał im cześć. To ludzie sami – przez swoje przywiązanie do świata i zapomnienie o Bogu – doprowadzili siebie do zguby. Bóg nie pozostawił ich bez ostrzeżenia, lecz dawał im czas i dobra, aby się opamiętali, jednak oni wykorzystali to przeciwko sobie.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Czystość monoteizmu (tauhid) – werset uczy, że żadne stworzenie – nawet anioł czy prorok – nie może być czczone obok Boga. Wszyscy oni są jedynie sługami Boga i odrzucają jakiekolwiek oddawanie im czci.
2. Sprawiedliwość Boga – Bóg nie pozostawia ludzi bez ostrzeżenia. Daje im czas, dobra i możliwości, aby się opamiętali. Jeśli jednak trwają w błędzie, ich zguba jest wynikiem ich własnych wyborów, a nie niesprawiedliwości Boga.
3. Ostrzeżenie przed przywiązaniem do świata – nadmiar dóbr doczesnych, jeśli nie towarzyszy mu pamięć o Bogu, może prowadzić do duchowej zguby. Człowiek powinien korzystać z darów Boga z wdzięcznością, a nie zapominać o swoim Stwórcy.
4. Odpowiedzialność osobista – nikt nie może usprawiedliwiać swojego bałwochwalstwa czy grzechu tym, że inni go do tego zachęcali. Każdy człowiek ponosi odpowiedzialność za swoje czyny przed Bogiem.
5. Nadzieja w miłosierdziu Boga – skoro nawet ci, którzy byli niesłusznie czczeni, oczyszczają Boga i podkreślają Jego jedyność, to tym bardziej my – zwykli ludzie – powinniśmy zwracać się do Niego z pokorą i prosić o przebaczenie, zanim będzie za późno.