فرقان سۈرىسى — ئايەت 18

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• سُبْحَانَكَ: ئى پەرۋەردىگارىمىز! سەن ھەر قانداق نۇقسان ۋە شېرىكتىن پاكتۇرسەن.
• يَنبَغِي: مۇناسىپ، لايىق، توغرا كېلىدىغان.
• أَوْلِيَاءَ: دوستلار، ياردەمچىلەر، ئىتائەت قىلىنىدىغانلار.
• مَتَّعْتَهُمْ: ئۇلارغا ۋە ئاتا-بوۋىلىرىغا دۇنيا نېمەتلىرىنى بەردىڭ.
• نَسُوا الذِّكْرَ: ئۇلار سېنى ئەسلەشنى، ياد قىلىشنى ئۇنتۇپ قالدى.
• بُورًا: ھالاك بولغانلار، زىيان تارتقۇچىلار، ھالاكەتكە ئۇچرىغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنى ئاللاھ تەرىپىدىن سوراق قىلىنغان مەبۇدلارنىڭ (يەنى ئىنسانلار ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان پەرىشتىلەر، پەيغەمبەرلەر ياكى باشقا مەخلۇقلارنىڭ) جاۋابىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھقا مۇنداق دەيدۇ: ئى پەرۋەردىگارىمىز! سەن ھەر قانداق شېرىك ۋە نۇقساندىن پاكتۇرسەن. بىزنىڭ سېنى قويۇپ باشقىلارنى دوست تۇتۇشىمىز ھەرگىز توغرا ئەمەس ئىدى، بىز ھەرگىز بۇنداق قىلىشقا لايىق ئەمەس ئىدۇق. بىز ھەقىقەتەن سېنىڭ بىرلىكىڭگە ئىشىنىمىز، سەندىن باشقا ھېچكىمگە ئىبادەت قىلىشقا رازى بولمايمىز. ئەمما بۇ كاپىرلارنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىنى سەن دۇنيادا تۈرلۈك نېمەتلەر بىلەن بەھرىمەن قىلدىڭ، ئۇزۇن ئۆمۈر، مال-مۈلۈك، ساغلاملىق ۋە پەرزەنتلەر ئاتا قىلدىڭ. شۇ نېمەتلەرگە مەغرۇر بولۇپ، ئۇلار سېنى ئەسلەشنى ۋە شۈكۈر قىلىشنى ئۇنتۇپ قالدى، ئاخىرىدا سېنىڭ بىرلىكىڭنى ئېتىراپ قىلماي، سەندىن باشقىلارغا چوقۇنۇشقا باشلىدى. ئۇلار ھەقىقەتەن ھالاك بولغان، زىيان تارتقان ۋە بەختسىزلىككە گىرىپتار بولغان قەۋم ئىدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، ئاللاھ بەرگەن نېمەتلەر ئىنساننى ئاللاھنى ئەسلەشتىن ۋە شۈكۈر قىلىشتىن چەكلەپ قويماسلىقى لازىم. دۇنيا نېمەتلىرى ۋاقىتلىق بولۇپ، ئۇلارغا مەغرۇر بولۇش ئىنساننى ھالاكەتكە ئېلىپ بارىدۇ. ئاللاھنى ئەسلەش، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىش ۋە يالغۇز ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىش ھەقىقىي نىجاتلىق ۋە بەختنىڭ يولىدۇر. ئاللاھ تەئالا بىزنى ئۆزىنى ئەسلەيدىغان، شۈكۈر قىلىدىغان ۋە يالغۇز ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىدىغان سادىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.