سوره فرقان — آیه 8

معانی کلمات:

• کَنزٌ: گنج و مال فراوان.
• جَنَّةٌ: باغ و بوستان.
• مَسْحُورًا: کسی که بر او سِحر کرده باشند و عقلش زایل شده باشد.

تفسیر آیه:

مشرکان که به پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) ایمان نیاورده بودند، بهانههای مختلفی میآوردند و میگفتند: چرا این شخص که ادعای رسالت دارد، مانند ما انسان است و غذا میخورد و برای کسب روزی در بازارها راه میرود؟ چرا فرشتهای همراه او نیست که صدق او را تأیید کند؟ یا چرا گنجی از آسمان بر او افکنده نمیشود تا بینیاز از تلاش معاش باشد؟ و یا چرا باغی ندارد که از میوههایش بخورد و اینگونه از رفتوآمد در بازارها بینیاز شود؟ این سخنان نشان میداد که آنان معیارهای مادی و دنیوی را ملاک حقانیت پیامبران قرار داده بودند و نمیخواستند حقیقت را بپذیرند.

سپس خداوند از آنان نقل میکند که این ظالمان و کافران به پیروان پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میگفتند: شما جز از مردی که سحر شده و عقلش از بین رفته است، پیروی نمیکنید. آنان با این سخن، هم پیامبر را متهم به دیوانگی و سحرشدگی میکردند و هم مؤمنان را به کوردلی و بیخردی نسبت میدادند، در حالی که خودشان در ظلم و گمراهی آشکار بودند.

فواید و پیامهای آیه:

• پیامبران الهی بشر هستند و زندگی عادی دارند؛ این نشانه رحمت خداوند است که بندگانش بتوانند از آنان الگو بگیرند و به آنان نزدیک شوند.
• معیار حقانیت، دلایل و معجزات الهی است، نه ثروت و امکانات دنیوی؛ چهبسا انسانهای فقیر و ساده که در نزد خداوند بلندمرتبهتریناند.
• بهانهجویی و لجاجت از صفات کافران است؛ آنان هرگز با دیدن دلایل روشن ایمان نمیآورند، بلکه همواره به دنبال عیبجویی و تهمت هستند.
• مؤمنان باید در برابر تهمتها و سخنان ناروای دشمنان استوار بمانند و بدانند که این رفتارها از سر ظلم و عناد است، نه از روی حقیقتجویی.
• این آیه به ما میآموزد که نباید به ظواهر دنیوی دیگران چشم بدوزیم و حقانیت را با معیارهای مادی بسنجیم؛ بلکه باید به دنبال حقیقت و هدایت باشیم.