سوره فرقان — آیه 9

معانی کلمات:

• ضربوا لك الأمثال: صفتها و مانندهایی برای تو آوردند و نسبتهای ناروا دادند.
• فضلّوا: از راه حق گمراه شدند و منحرف گشتند.
• فلا يستطيعون سبيلاً: راهی به سوی حق و حقیقت نمییابند و از رسیدن به آن عاجزند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، بنگر و شگفتزده شو که این کافران و تکذیبکنندگان چگونه برای تو صفتها و مانندهایی ساختند و نسبتهای باطلی به تو دادند؛ گاهی تو را ساحر، گاهی شاعر، گاهی کاهن و گاهی دیوانه و افسونشده خواندند. این سخنان چنان عجیب و دور از واقعیت بود که همچون مَثَلهایی غریب در میان مردم رواج یافت. آنان با این نسبتهای ناروا خواستند مردم را از پیروی تو بازدارند و حقانیت دعوتت را زیر سؤال برند. اما این کار آنان نهتنها آنان را به مقصودشان نرساند، بلکه خودشان را از راه حق گمراه کرد و از شناخت حقیقت بازداشت. آنان پس از این همه کذب و افترا، دیگر هیچ راهی به سوی حق نمییابند و نمیتوانند راهی برای اثبات ادعاهای باطل خود یا خدشهدار کردن صداقت و امانت تو بیابند؛ زیرا حقیقت آشکار است و دروغهای آنان نمیتواند بر آن چیره شود.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان حق هرگاه نتوانند با دلیل و برهان با پیامبران مقابله کنند، به تهمت و نسبتهای ناروا روی میآورند؛ اما این تهمتها نهتنها به هدفشان نمیرسد، بلکه خودشان را از راه حق دورتر میکند.
• آرامش خاطر برای مؤمنان: بدانید که باطل هرچه تلاش کند، نمیتواند راهی به سوی حقیقت بیابد و در نهایت نابود خواهد شد.
• این آیه نشان میدهد که پیامبر اکرم (ص) دارای مقام و منزلتی است که دشمنان از شدت درماندگی، به دروغپردازی و افترا متوسل میشوند؛ پس مؤمنان باید بر ایمان خود استوار بمانند و از این تهمتها نهراسند.
• پیروی از هوای نفس و عناد با حق، انسان را به گمراهی میکشاند و از رسیدن به سعادت بازمیدارد؛ پس باید همواره حقیقتجو باشیم و از لجاجت بپرهیزیم.