Аль-Фуркан сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• كَنزٌ (кәнз): Жер астында немесе бір жерде сақталған мол байлық, қазына.
• جَنَّةٌ (жаннат): Бақ, бақша, бақ-бұтағы мол бақша.
• مَّسْحُورًا (мәсхурән): Сиқырланған, сиқыр әсерінен ақылынан айырылған адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Мекке мүшріктерінің Пайғамбарға (с.а.с.) қарсы айтқан әділетсіз талаптары мен айыптауларын баяндайды. Олар: «Бұл өзі пайғамбармын дейтін адам біз сияқты тамақ жейді, тауар алып, сауда жасау үшін базарларды аралайды. Егер ол шынымен Алланың елшісі болса, оған не періште түсіріліп, оның шындығын растап тұрсын, немесе аспаннан бір қазына түсірілсін, не болмаса оның өзіне тиесілі, өнімін жеп, пайдаланатын бір бақшасы болсын, сонда ол базарларда жүріп күн көрудің қажеті болмас еді», – деп талап қойды. Осылайша олар Пайғамбардың адам болып жаратылғанын, яғни оның адамзатқа елші болып жіберілуінің даналығын түсінбеді. Олар тіпті шектен шығып: «Ей, мүміндер! Сендер сиқырланған, ақылынан айырылған бір адамға ғана еріп жүрсіңдер», – деп айыптады. Бұл – залымдардың өздерінің әділетсіздігі мен ақиқатқа деген қарсылығын көрсететін сөздері.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Пайғамбардың (с.а.с.) адам болып жаратылуы – Алланың даналығының көрінісі. Ол адамдарға үлгі болу үшін адамдар арасынан шыққан. Бұл – Исламның барлық адамзатқа жақын әрі түсінікті дін екенін көрсетеді.
• Ақиқатты жоққа шығарушылар әрдайым түрлі сылтаулар мен талаптар қойып, сенімсіздік танытады. Бірақ бұл олардың адасқанын ғана дәлелдейді.
• Мүміндерге қарсы айтылған «сиқырланған адамға еріп жүрсіңдер» деген секілді жалалар – тарих бойы иман келтіргендерге қарсы айтылып келген. Бұл – мүміндердің сабыр етіп, Аллаға тәуекел етуі керектігін үйретеді.
• Ислам діні – ақыл мен ойлау діні. Аяттағы мүшріктердің сөздері олардың ойламай, тек қарсылық үшін қарсылық білдіргенін көрсетеді. Ал Ислам адамды ойлауға, дәлелге сүйенуге шақырады.
• Пайғамбардың (с.а.с.) қарапайым өмір сүруі, еңбек етіп, тамақ жеуі – оның кішіпейілділігі мен адамдарға үлгі боларлық мінезін көрсетеді. Бұл – Исламның қарапайымдылық пен шынайылық діні екенінің белгісі.