Shu'aro surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• Oyat: Bu yerda mo''jiza, dalil ma'nosida.
• A'noq: Bo'yinlar, bo'yinlar.
• Xodi'un: Bo'yin eggan, itoat qilgan, bo'ysungan.

Tafsir:

Agar Biz xohlasak, ularning ustiga osmondan shunday bir mo''jiza tushiramizki, ularning bo'yinlari unga bo'ysunib, xor-zor bo'lib qoladi. Ya'ni, agar Biz iroda qilsak, ularni iymonga majburlovchi, aql-idrokni hayratda qoldiradigan va ixtiyorsiz ravishda bo'yin egdiruvchi bir alomatni nozil qilamiz. Ammo Biz buni qilmaymiz, chunki majburiy iymon iymon emas. Haqiqiy iymon – bu g'aybga, ko'rmay turib ixtiyoriy ravishda ishonishdir. Biz ularni imtihon qilamiz: o'z ixtiyorlari bilan, ko'ngil yumshoqligi va aql-idrok bilan iymon keltiradilarmi yoki yo'qmi? Agar Biz xohlasak, ularning bo'yinlarini majburlab egdiruvchi bir mo''jiza tushirardik, lekin bu imtihonning ma'nosini yo'qotardi. Shuning uchun Biz ularni o'z tanlovlari bilan sinovdan o'tkazamiz.

Foydalar:

1. Alloh taoloning qudrati cheksizdir – U xohlasa, har qanday mo''jizani nozil qilishga qodir, lekin Uning hikmati shuni taqozo qiladiki, bandalarini ixtiyoriy iymonga da'vat qiladi.
2. Majburiy iymon hech qanday qadr-qimmatga ega emas. Alloh insonni ixtiyor egasi qilib yaratgan va uning tanlovini hurmat qiladi.
3. Bu oyat musulmonlarga sabr va matonat o'rgatadi – haqiqatni yetkazishda majburlash emas, balki go'zal da'vat va hikmatli so'z muhimdir.
4. Allohning imtihoni – bu Uning rahmatidir. Imtihon orqali inson o'z iymonini mustahkamlaydi va mukofotga sazovor bo'ladi.
5. G'aybga iymon keltirish – iymonning eng oliy darajasidir. Ko'rmay turib ishonish, insonning Allohga bo'lgan muhabbati va ishonchini namoyon etadi.