سوره شعراء — آيت 4

1) لفظن جي معنيٰ:

• إِن نَّشَأْ: جيڪڏهن اسان گهُرون/چاهيون.
• نُنَزِّلْ: اسان نازل ڪريون.
• آيَةً: نشاني/معجزو.
• فَظَلَّتْ: پوءِ ٿي پون/رهجي وڃن.
• أَعْنَاقُهُمْ: سندن ڪنڌون/ڳچيون.
• خَاضِعِينَ: عاجزي ۽ نياز سان جهڪيل، فرمانبردار.

2) تفسير:

اي نبي! جيڪڏهن اسان چاهيون ها ته تنهنجي قوم جي انڪار ڪندڙن تي آسمان مان اهڙو معجزو ۽ نشاني نازل ڪريون ها، جيڪو کين ايمان قبول ڪرڻ تي مجبور ڪري ڇڏي ها ۽ سندن ڪنڌون ان جي اڳيان جهڪي عاجزي ۽ نياز سان هيٺ ٿي وڃن ها، پر اسان اهو نه چاهيو، ڇاڪاڻ ته اهڙي مجبورانه ايمان ۾ ڪا خاص فضيلت ناهي. اسان جو مطلوب ۽ پسنديده ايمان اهو آهي، جيڪو انسان غيب تي ڀروسو ڪندي، پنهنجي مرضي ۽ اختيار سان قبول ڪري. اهو ئي ايمان آهي جيڪو انسان جي آزمائش ۽ امتحان جو سبب بڻجي ٿو ۽ الله جي بارگاهه ۾ مقبول ۽ اجر جو مستحق آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ وٽ انسان جو اختياري ايمان ئي قيمتي ۽ معتبر آهي، جبر ۽ زور زبردستي وارو ايمان نه.
• قرآن مجيد انسان کي غيب تي ايمان آڻڻ جي دعوت ڏئي ٿو، جيڪو مؤمن جي سڃاڻپ ۽ سعادت جو راز آهي.
• الله جي قدرت ۽ حڪمت اهڙي آهي ته هو چاهي ته هڪ ئي لمحي ۾ سڀني کي ايمان تي مجبور ڪري سگهي ٿو، پر هو انسان جي آزادي ۽ آزمائش کي برقرار رکڻ چاهي ٿو.
• اهڙيون آيتون ۽ معجزا، جيڪي انسان کي مجبور ڪن، انهن ۾ به الله جي رحمت ۽ حڪمت جو ئي اظهار آهي، پر الله تعاليٰ ان کان وڌيڪ اهو پسند ڪري ٿو ته انسان پنهنجي عقل ۽ دل سان حق کي قبول ڪري.
• مؤمن کي گهرجي ته هو پنهنجي ايمان تي فخر ڪري ۽ ان کي الله جي وڏي نعمت سمجهي، ڇاڪاڻ ته اهو ئي ايمان آهي جيڪو انسان کي دنيا ۽ آخرت ۾ ڪاميابي ۽ سعادت عطا ڪري ٿو.