Nəml surəsi — Ayə 20

Sözlərin izahı:

• تَفَقَّدَ (təfəqqədə): Bir şeyi diqqətlə yoxlamaq, nəzarət etmək, əskik olanı axtarıb tapmaq mənasındadır. Burada Süleymanın (əleyhissəlam) quşları bir-bir yoxlaması nəzərdə tutulur.
• الْهُدْهُدَ (əl-hüdhüd): Hop-hop quşu — başında tacı andıran çıxıntısı olan, Süleymanın (əleyhissəlam) xidmətində olan tanınmış bir quş.
• الْغَائِبِينَ (əl-ğaibin): Qayıb olanlar, yanında olmayanlar, iştirak etməyənlər.

Ayənin təfsiri:

Süleyman (əleyhissəlam) Allahın ona əmr etdiyi quşlar ordusunu diqqətlə yoxlayırdı. Hər bir quşun yerini, vəzifəsini bilirdi. Bu yoxlama zamanı hop-hop quşunu görmədi. Onun üçün bu, adi bir şey deyildi — çünki hop-hop quşu həmişə yanında olardı və ona xüsusi bir vəzifə verilmişdi. Buna görə də soruşdu: "Nə üçün hop-hop quşunu görmürəm? Onu gözümdən gizlədən bir şeymi var, yoxsa o, həqiqətən yoxa çıxıb, yanımda deyil?"

Bu ayə bizə göstərir ki, Süleyman (əleyhissəlam) nə qədər böyük bir hökmdar olsa da, ən kiçik bir detalı belə diqqətdən qaçırmırdı. Onun bu davranışı bizə öyrədir ki, məsuliyyət daşıdığımız işlərdə diqqətli olmalı, hər bir şeyi yoxlamalı və nəzarəti əldən verməməliyik. Bu, həm də bir liderin öz tabeliyində olanlara qarşı həssas və ədalətli yanaşmasının nümunəsidir.

Ayənin davamında Süleyman (əleyhissəlam) hop-hop quşunun yoxluğuna görə onu cəzalandıracağını bildirir — ya şiddətli bir əzabla, ya da kəsməklə — yaxud da onun üzrlü bir səbəb gətirməsini gözləyir. Bu isə bizə öyrədir ki, verilən vəzifəni yerinə yetirməmək məsuliyyətsizlikdir və bunun hesabı soruşulacaqdır.

Bu ayə həm də Quranın nə qədər incə və hikmətli olduğunu göstərir. Allah-Təala peyğəmbərlərinin həyatından belə nümunələr gətirir ki, biz onlardan dərs götürək. Gəlin bu ayədən öyrənək: hər birimiz öz üzərimizə düşən işi vicdanla yerinə yetirək, çünki hər bir əməlimiz Allahın qarşısında hesaba çəkiləcəkdir. Quran bizə həyatın hər sahəsində doğru yolu göstərən bir nurdur — gəlin bu nura sarılaq və onun göstərişləri ilə yaşayaq.