Ан-Намль сүресі — Аят 20

1. Сөздердің мағынасы:

• وَتَفَقَّدَ: тексерді, бақылап қарады, жоқ-барды анықтады.
• الطَّيْرَ: құстарды (жинақы түрде).
• الْهُدْهُدَ: бәбісек құсы.
• أَمْ: әлде, немесе (мұнда сұрақ ретінде келіп, екі ықтималдықтың бірін анықтауды білдіреді).
• الْغَائِبِينَ: жоқ болғандар, көрінбей кеткендер.

1. Аяттың тәпсірі:

Сүлеймен (ғ.с.) өзіне бағындырылған құстардың жағдайын тексеріп, олардың қатарында болуы тиіс бәбісекті көрмей қалады. Ол өзіне таныс, әрдайым қасында жүретін бәбісектің жоқтығын байқап: «Неге бәбісекті көрмеймін? Оны көруіме бір кедергі ме, әлде ол шынымен жоқ болып кетті ме?» — дейді. Яғни ол бәбісектің көрінбеу себебін анықтауға тырысады: оны бір нәрсе жасырып тұр ма, әлде ол өзі келмей қалды ма? Бұл жерде Сүлейменнің (ғ.с.) өзіне сеніп тапсырылған нәрселерге деген мұқияттылығы, әділ басшылығы және жауапкершілігі көрінеді. Ол тек қарап қана қоймай, әрбір бөлшекті тексеріп, жоқты анықтап, оның себебін іздейді.

1. Аяттан алынатын пайдалы тұстар:

• Бақылау мен жауапкершілік — иман мен әділдіктің белгісі. Сүлеймен (ғ.с.) өзіне сеніп тапсырылған құстардың жағдайын тексеріп, бір құстың жоқтығын байқады. Бұл бізге өз міндеттерімізге, отбасымызға, қоғамға деген жауапкершілікті сезінуге шақырады.
• Кішкентай нәрсені де ескермеу — үлкен мәселеге әкелуі мүмкін. Бір бәбісектің жоқтығы кейін үлкен жаңалыққа (Сәбә елінің хабарына) себеп болды. Бұл бізге ұсақ нәрселерге де мән беру керектігін үйретеді.
• Ислам — әділдік пен жауапкершілік діні. Сүлейменнің (ғ.с.) бәбісекті тексеруі оның әділ басшы болғанын көрсетеді. Бұл мұсылмандарды әділ, адал, мұқият болуға шақырады.
• Құран — тек ғибадат емес, өмірлік сабақтарға толы кітап. Бұл аят арқылы Алла Тағала бізге басшылық, жауапкершілік, тексеру және әділдік сияқты маңызды қасиеттерді үйретеді.
• Пайғамбарлардың өмірі — үлгі. Сүлейменнің (ғ.с.) іс-әрекеті бізге үлгі: ол тек патша емес, әділ, мұқият, жауапкершілікті сезінетін басшы болды. Бұл мұсылмандарды өз ісінде мұқият болуға, әділдікпен қарауға шақырады.