ซูเราะฮฺ อัน-นัมล์ — อายะฮฺ 20

คำอธิบายความหมายคำศัพท์:

• وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ: หมายถึง ตรวจสอบและสำรวจดูเหล่าบรรดานกที่อยู่ใต้บังคับบัญชาของท่าน
• الْهُدْهُدَ: คือนกหัวขวาน (ฮุดฮุด) ซึ่งเป็นนกชนิดหนึ่งที่ได้รับการฝึกให้ใช้สอยในภารกิจต่างๆ
• أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ: หมายถึง หรือว่าเจ้ามันอยู่ในหมู่ผู้ที่ไม่อยู่ (หลบหนีไป)

การตีความหมายของอายะฮ์:

ท่านนบีสุลัยมาน อะลัยฮิสสลาม ได้ทรงตรวจสอบและสำรวจเหล่าบรรดานกที่อยู่ใต้การบังคับบัญชาของพระองค์ เพื่อดูว่ามีนกตัวใดขาดหายไปหรือไม่ ปรากฏว่าท่านไม่พบนกฮุดฮุด (นกหัวขวาน) ซึ่งเป็นนกที่โดดเด่นและมีบทบาทสำคัญ ท่านจึงตรัสด้วยความประหลาดใจว่า "ทำไมฉันจึงไม่เห็นนกฮุดฮุด? มีสิ่งใดปกปิดมันจากสายตาของฉันหรือ? หรือว่ามันเป็นหนึ่งในหมู่ผู้ที่หลบหนีไปจากหน้าที่?" ท่านสงสัยว่าการที่มองไม่เห็นมันนั้น เกิดจากมีสิ่งบดบัง หรือเพราะมันได้ละทิ้งหน้าที่และออกไปจากที่ประจำของมันโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งต่อมาภายหลังก็ได้ปรากฏชัดว่ามันเป็นฝ่ายที่หลบหนีไปจริงๆ

บทเรียนและคุณประโยชน์ที่ได้รับจากอายะฮ์นี้:

1. ความรอบคอบและความรับผิดชอบในหน้าที่การงาน: ท่านนบีสุลัยมานเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารจัดการ ท่านไม่ละเลยแม้แต่เรื่องเล็กน้อย เช่น การตรวจสอบนกทุกตัวในกองทัพของท่าน สอนให้เรามีความรอบคอบและใส่ใจในรายละเอียดของงานที่ได้รับมอบหมาย
2. ความยุติธรรมในการสอบสวน: ท่านไม่ได้ลงโทษนกฮุดฮุดในทันทีที่พบว่ามันหายไป แต่ท่านได้ให้โอกาสมันในการชี้แจงและนำหลักฐานมาพิสูจน์ความบริสุทธิ์ สอนให้เรารู้จักการไตร่ตรองและให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ที่ผิดพลาดก่อนที่จะตัดสินลงโทษ
3. ความสำคัญของการมีเหตุผลอันสมควร: การที่นกฮุดฮุดมีเหตุผลอันสมควรในการหายไป (คือการไปพบข่าวสำคัญของอาณาจักรสะบะอ์) ทำให้มันรอดพ้นจากการลงโทษ สอนให้เรารู้ว่าการทำงานทุกอย่าง หากมีเหตุผลและความจำเป็นอันสมควร ก็จะได้รับการยอมรับและอภัย
4. ความยิ่งใหญ่ของพระเจ้าผู้ทรงจัดระเบียบสรรพสิ่ง: การที่นกชนิดหนึ่งถูกใช้ให้เป็นหน่วยสอดแนมและนำข่าวสารมาให้แก่ศาสดา แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาญาณของอัลลอฮ์ที่ทรงทำให้สรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่ใต้การควบคุมของมนุษย์ผู้ศรัทธา และใช้พวกมันให้เป็นประโยชน์ต่อการเผยแผ่ศาสนา
5. การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ: อายะฮ์นี้สอนให้เรารู้จักการจัดระบบและติดตามผลงานของทีมงานอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ทุกคนปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ และพร้อมที่จะแก้ไขปัญหาเมื่อพบความบกพร่อง