Sure Âl-i İmrân — Ayet 192

Kelime Anlamları:

• تُدْخِلِ النَّارَ: Ateşe (cehenneme) sokmak, dâhil etmek.
• أَخْزَيْتَهُ: Onu rezil ettin, rüsvay ettin, aşağıladın ve utandırdın.
• الظَّالِمِينَ: Zalimler, kendi nefislerine zulmedenler, haddi aşanlar.
• أَنصَارٍ: Yardımcılar, destekçiler, kurtarıcılar.

Tefsir:

Bu mübarek dua, âlimlerin ve salih kulların dilinden dökülen, Allah'ın azameti karşısında acziyetini itiraf eden ve O'na sığınan kulların niyazıdır. Ey Rabbimiz! Sen ki her şeyin sahibi ve mutlak hükümrandarsın. Senin katında hiçbir güç, hiçbir kuvvet yoktur ki Senin takdirine engel olabilsin. İşte bu yüzden kulların Sana şöyle yalvarır:

"Ey Rabbimiz! Sen kimi cehennem ateşine sokarsan, muhakkak ki onu rezil ve rüsvay etmişsindir." Çünkü cehennem, yalnızca bedensel bir azap değil; aynı zamanda sonsuz bir utanç, pişmanlık ve aşağılanma yeridir. Orada kişi, dünyada işlediği her bir günahı, her bir isyanı hatırlayacak ve Allah'ın huzurunda ne kadar büyük bir hata yaptığını acı bir şekilde idrak edecektir. Bu, en büyük hüsrandır; çünkü kişi hem Allah'ın rahmetinden mahrum kalmış hem de ebedi bir aşağılanmaya maruz kalmıştır.

Ardından kullar şunu da itiraf ederler: "Ve zalimler için hiçbir yardımcı yoktur." Evet, o gün zalimler, kendilerine zulmedenler, Allah'ın emirlerini çiğneyenler ve haddi aşanlar için hiçbir kurtarıcı, hiçbir şefaatçi, hiçbir dost bulunmayacaktır. Ne aileleri, ne malları, ne de dünyada dayandıkları güçleri onları Allah'ın azabından kurtarabilecektir. O gün herkes yapayalnızdır ve yalnızca amelleriyle baş başadır.

Bu ayet, müminlere hem bir korku hem de bir ümit kapısı aralar. Korku; çünkü cehennem azabı gerçektir ve oradan kurtuluş yoktur. Ümit ise; çünkü bu dua, Allah'ın rahmetinin genişliğini ve kullarının O'na sığınması hâlinde O'nun affının büyüklüğünü gösterir. Ey kardeşim! Bu dünyada nefislerine zulmedenler, günahlara dalanlar, Allah'ın sınırlarını çiğneyenler, sakın umutsuzluğa kapılmasınlar. Çünkü Allah'ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır. Tövbe kapısı açıktır; yeter ki kul, Rabbine yönelsin, günahlarından vazgeçsin ve O'ndan af dilesin. Bu dua, bize öğretiyor ki; en büyük kurtuluş, Allah'ın rızasını kazanmak ve O'nun azabından korunmaktır. O hâlde bizler de bu duayı dilimizden düşürmeyelim ve Rabbimizden bizi cehennem ateşinden muhafaza etmesini, bize merhametiyle muamele etmesini niyaz edelim. Çünkü O, merhamet edenlerin en merhametlisidir.