Sure Âl-i İmrân — Ayet 190

Kelime Anlamları:

• Halḳ: Yaratma, yoktan var etme, bir örneği olmaksızın meydana getirme.
• Semâvât: Gökler, yedi kat gök.
• İhtilâf: Birbirini takip etme, ardı ardına gelme, farklılaşma.
• Âyât: Deliller, işaretler, ibretler, kanıtlar.
• Ulü’l-elbâb: Saf ve sağlam akıl sahipleri, gerçeği kavrayabilen temiz zihinler.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerîmede, kâinat kitabının en büyük sayfalarına dikkatimizi çekiyor. Ey insanlar! Şu göklerin ve yerin yaratılışına bir bakın. Bu koca kâinat, hiçbir örnek ve modele dayanmaksızın, kusursuz bir düzen içinde yoktan var edilmiştir. Göklerin enginliği, yıldızların dizilişi, yerin üzerinde yaşanabilir bir gezegen olarak hazırlanışı... Bunların her biri, kudreti sonsuz bir Yaratıcı’nın varlığına apaçık şahitlik eder.

Sonra gece ile gündüzün birbirini kovalayışına, uzayıp kısalmalarına, birinin karanlığıyla diğerinin aydınlığına dönüşmesine bakın. Bu düzen, tesadüfe asla bırakılamayacak kadar hassas ve hikmetlidir. İşte tüm bu deliller, aklını kullanabilen, önyargılardan arınmış, kalbi hakikate açık olan kimseler için yeterli ve apaçık işaretlerdir.

Bu âyet, bize düşünmeyi ve tefekkür etmeyi emrediyor. Çünkü imanın en güçlü yollarından biri, kâinattaki bu muhteşem düzeni seyredip onun sahibini tanımaktır. Gözlerini açıp da bu delilleri gören bir insan, Rabbini inkâr edemez. Bu deliller, insanı yalnızca Allah’a kulluk etmeye, O’na yönelmeye ve O’nun büyüklüğü karşısında tevazu ile eğilmeye çağırır. Ne mutlu o akıl sahiplerine ki, her bakışlarında bir ibret, her düşüncelerinde bir iman tazelenmesi bulurlar. Bu âyet, müminin ufkunu genişletir; ona, içinde yaşadığı evrenin bir tesadüf eseri olmadığını, bilakis Rahman olan Allah’ın sanatı olduğunu hatırlatır. Bu bilinçle yaşayan kişi, hayatına anlam katar ve her anında Rabbine şükreder.