Аль Имран сүрәсе — Аять 97

Сүзләрнең мәгънәләре:

• مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ — Ибраһим галәйһиссәлам торган таш (урын).
• آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ — ачык, аңлаешлы галәмәтләр, дәлилләр.
• حِجُّ الْبَيْتِ — Кәгъбәтуллаһны зиярәт кылып, хаҗ гамәлләрен үтәү.
• اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا — юлга көче җитү, сәламәтлек, мал һәм иминлек булу.

Аять тәфсире:

Бу изге Бәйттә (Кәгъбәдә) аның бөеклеген һәм шәрафен күрсәтүче ачык галәмәтләр бар. Шуларның иң мөһиме — Ибраһим галәйһиссәламнең мәкаме (урыны), ягъни ул таш. Ибраһим галәйһиссәлам улы Исмәгыйль белән Кәгъбәнең нигезен күтәргәндә, диварлар югары күтәрелгәч, шул ташка басып эшләгән иде. Бу таш — аның Кәгъбәне төзүенә һәм Аллаһының аны олылавына ачык дәлил.

Тагын бер галәмәт — бу Бәйткә кергән кеше имин була: аңа беркем дә начарлык итә алмый, ул куркынычсызлыкта яши. Бу — Аллаһының бу йортны хөрмәтләве һәм анда керүчеләргә иминлек бирүе.

Аннары Аллаһы тәгалә бөтен кешеләргә — җир йөзенең төрле почмакларындагы мөселманнарга — Бәйтуллаһны зиярәт кылып, хаҗ гамәлләрен үтәүне фарыз кылды. Ләкин бу тик шуларга гына йөкләнә: кемнең юлга көче җитсә, сәламәтлеге булса, юл чыгымнарын түләрлек малы булса һәм юл имин булса. Әгәр берәү хаҗның фарызлыгын инкяр итеп, аны үтәмәсә, ул көферлек кылган була. Аллаһы тәгалә аның хаҗыннан да, гамәлләреннән дә, бөтен галәмнәрдән дә бик бай һәм мохтаҗ түгел. Ул бернинди гыйбадәткә дә мохтаҗ түгел, ә кешеләр Аңа гыйбадәт кылырга мохтаҗлар.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Кәгъбәтуллаһ — Аллаһы тарафыннан хөрмәтләнгән изге урын, аның тарихы Ибраһим галәйһиссәламгә барып тоташа. Бу мөселманнарның күңелендә Бәйтуллаһка мәхәббәт һәм хөрмәт уята.
2. Хаҗ — һәр мөселманның күңелендә зур теләк булырга тиеш. Ул — гөнаһлардан чистарыну, Аллаһыга якынлашу һәм мөселманнарның бердәмлеген ныгыту чарасы.
3. Аллаһы һәркемгә үз көченә карап йөкли. Хаҗга көче җитмәгән кеше гафу ителә, әмма көче җиткән кеше аны үтәргә бурычлы.
4. Хаҗны инкяр итү — зур гөнаһ, чөнки бу Аллаһының әмеренә каршы килү. Ләкин Аллаһы мохтаҗ түгел, ә кеше үзе өчен файдалы эшне калдыра.