Аль Имран сүрөсү — Аят 97

1. Сөздөрдүн маанилери:

• آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ (аяттар баййинат): ачык-айкын белгилер, далилдер.
• مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ (макаму Ибрахим): Ибрахим (алейхи ас-салам) турган орун — Каабанын дубалын көтөрүп жатканда үстүнө чыгып турган таш.
• حِجُّ الْبَيْتِ (хижжул-байт): Каабага ажылык кылуу.
• مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا (манистатаа илайхи сабиила): ага жетүүгө мүмкүнчүлүгү жана күчү бар адам.
• وَمَن كَفَرَ (ва ман кафара): ким ажылык парзын танып, четке какса.
• غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ (ганийюн анил-ааламиин): бүт жаратылгандардан беймуктаж, эч кимге муктаж эмес.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул ыйык үйдө анын урмат-даражасын жана артыкчылыгын көрсөткөн ачык-айкын белгилер бар. Ошол белгилердин бири — Ибрахим (алейхи ас-салам) Каабанын дубалын көтөрүп жатканда үстүнө чыгып турган таш, б.а. «Макаму Ибрахим». Ал таш бүгүнкү күндө да сыйынуу орду катары сакталып, ажылар тавафтан кийин анын артында эки рекет намаз окушат. Дагы бир белгиси — бул үйгө кирген адам коопсуздукка ээ болот, ага эч ким зыян келтире албайт, коркунучтан тынчтык табат. Бул Аллахтын бул үйгө берген өзгөчө ыйыктыгы жана коргоосу.

Андан соң Аллах Таала ажылыктын парздыгын билдирип: «Аллах үчүн адамдарга Байтты (Каабаны) ажылык кылуу парз, кимдин ага жетүүгө мүмкүнчүлүгү болсо» — деп буйруйт. Б.а. ден соолугу, каражаты жана жол коопсуздугу жеткен ар бир мусулманга өмүрүндө бир жолу Каабага барып ажылык кылуу милдет. Ал эми ким ажылыктын парз экенин танып, аны четке какса, ал каапырлык кылган болот. Бирок Аллах ага жана бүт ааламга муктаж эмес — анын ажылыгы да, баш тартуусу да Аллахка эч нерсе кошпойт, Ал баарынан беймуктаж.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Кааба — Аллахтын жер бетиндеги эң ыйык үйү, анын урматы жана даражасы чоң. Ал Ибрахим (алейхи ас-салам) тарабынан курулган, ошондуктан анын тарыхы терең жана ыйык.
• Ажылык — ар бир мүмкүнчүлүгү бар мусулманга өмүрүндө бир жолу парз болгон улуу ибадат. Ал адамды күнөөлөрдөн тазалап, рухий жактан жаңыртат.
• Каабанын айланасы коопсуздук жана тынчтык орду. Ал жерде адам өзүн коопсуз сезип, Аллахтын коргоосунда болот.
• Ажылыкты четке какуу — олуттуу күнөө. Бирок Аллах эч кимге муктаж эмес, Ал баарынан беймуктаж жана даңктуу.
• Бул аят бизди Аллахтын буйруктарын аткарууга, айрыкча ажылык сыяктуу улуу ибадаттарга умтулууга чакырат. Аллахтын үйүн зыярат кылуу — ыймандын жана такыбалыктын белгиси.