સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 97

શબ્દોની સમજૂતી:

• آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ: સ્પષ્ટ નિશાનીઓ, દેખીતા પુરાવા.
• مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ: ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) નું પગથિયું — તે પથ્થર જેના પર ઊભા રહીને ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) એ કાબાની દીવાલ ઊંચી કરી હતી.
• آمِنًا: સુરક્ષિત, નિર્ભય.
• حِجُّ الْبَيْتِ: બૈતુલ્લાહ (કાબા) ની હજ.
• مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا: જે વ્યક્તિ ત્યાં પહોંચવાની શક્તિ ધરાવતો હોય.
• وَمَن كَفَرَ: અને જેણે હજની ફરજનો ઇનકાર કર્યો.
• غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ: સમસ્ત સૃષ્ટિથી બેનિયાઝ, કોઈની જરૂર નથી.

આયતની તફસીર:

આ બૈતુલ્લાહ (કાબા) માં એવી સ્પષ્ટ નિશાનીઓ છે જે તેની શાન અને ફઝીલત દર્શાવે છે. તેમાંથી એક ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) નું પગથિયું છે — તે પવિત્ર પથ્થર જેના પર ઊભા રહીને ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) એ પોતાના પુત્ર ઇસ્માઈલ (અ.સ.) સાથે મળીને કાબાની દીવાલો ઊંચી કરી હતી. આજે પણ તવાફ પછી તેની પાછળ બે રકાત નમાઝ પઢવામાં આવે છે. આ નિશાનીઓમાંથી બીજી એ છે કે જે કોઈ આ પવિત્ર ઘરમાં પ્રવેશ કરે તે નિર્ભય અને સુરક્ષિત બની જાય છે — તેને કોઈ હાનિ પહોંચાડી શકતું નથી.

અને અલ્લાહ તઆલાએ લોકો પર ફરજ ફરમાવી છે કે જે વ્યક્તિ ત્યાં સુધી પહોંચવાની શક્તિ અને સાધન ધરાવતો હોય તે આ ઘરની હજ અદા કરવા માટે જાય. જેણે હજની ફરજનો ઇનકાર કર્યો અને તેને માન્ય ન રાખી, તો તે જાણે કે કુફ્ર કર્યું. અલ્લાહ તઆલા તેના હજથી અને સમસ્ત સૃષ્ટિના લોકોથી બેનિયાઝ છે — તેને કોઈની ઇબાદતની જરૂર નથી, બલ્કે બંદાઓને તેની ઇબાદતની જરૂર છે.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. કાબાની શાન: બૈતુલ્લાહ એ અલ્લાહનું ઘર છે, જેની શાન અને ફઝીલત અનેક સ્પષ્ટ નિશાનીઓથી સાબિત છે. ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) નું પગથિયું તેની ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક મહત્તા દર્શાવે છે.
2. અમન અને સુરક્ષા: કાબાના પ્રદેશમાં પ્રવેશ કરનારને અલ્લાહ તઆલા અમન અને સલામતી બખ્શે છે. આ દર્શાવે છે કે અલ્લાહના ઘરની હઝરત કેટલી બરકતવાળી છે.
3. હજની ફરજ: શક્તિ અને સાધન ધરાવતા દરેક મુસલમાન પર જીવનમાં એક વાર હજ અદા કરવી ફરજ છે. આ ઇસ્લામના પાંચ સ્તંભોમાંથી એક છે.
4. અલ્લાહ બેનિયાઝ છે: અલ્લાહ તઆલા આપણી ઇબાદતથી બેનિયાઝ છે. આપણે ઇબાદત કરીએ કે ન કરીએ, તેની સલ્તનતમાં કોઈ ફરક પડતો નથી. ઇબાદતની જરૂર આપણને છે, અલ્લાહને નહ