احزاب سۈرىسى — ئايەت 23

1) لۇغەتتىكى مەنىلەر:

• صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ: ئۇلار ئاللاھ بىلەن قىلغان ئەھدىسىگە سادىق بولدى، يەنى ئەھدىسىنى ئەمەلىيەتتە راست قىلدى.
• قَضَىٰ نَحْبَهُ: ئۇنىڭ نەزىرى ئورۇنلاندى، يەنى ئۇ ئاللاھ يولىدا شېھىت بولدى ياكى ئەھدىسىدە چىن بولۇپ ئۆلدى. «نَحْب» ئەسلىدە نەزىر دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە ئۆلۈم مەنىسىدە ئىشلىتىلگەن.
• يَنتَظِرُ: ئۇ كۈتۈۋاتىدۇ، يەنى غەلىبە ياكى شېھادەتنى كۈتۈۋاتىدۇ.
• وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا: ئۇلار ئەھدىسىنى ھېچقانداق ئۆزگەرتمىدى، بۇزۇپ تاشلىمىدى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنىڭ ئاللاھ ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا بولغان سادىقلىقىنى، ئەھدىسىدە تۇرغانلىقىنى ۋە جىھادتا چىداملىق بولغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھ بىلەن قىلغان ئەھدىسىدە — يەنى ئىمان كەلتۈرۈش، پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلىش ۋە ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشتا چىداملىق بولۇش — راستچىللىق بىلەن تۇردى. ئۇلارنىڭ ئىچىدە بەزىلىرى ئەھدىسىنى ئورۇنداپ، ئاللاھ يولىدا شېھىت بولدى ياكى سادىقلىق بىلەن ئۆلدى؛ يەنە بەزىلىرى غەلىبە ياكى شېھادەتنى سەۋرچانلىق بىلەن كۈتۈۋاتىدۇ. ئۇلار مۇناپىقلارغا ئوخشاش ئەھدىسىنى ئۆزگەرتىۋەتمىدى، بۇزۇپ تاشلىمىدى، بەلكى ئاخىرغىچە سادىق بولدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي مۇئمىن ئاللاھ بىلەن قىلغان ئەھدىسىدە چىن بولىدۇ، قىيىنچىلىقلارغا دۇچ كەلگەندە سەۋر قىلىدۇ، ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشتىن قورقمايدۇ. ئاللاھ تائالا بۇنداق سادىق بەندىلىرىنى ئۇلۇغ مەرتىۋىگە ئېرىشتۈرىدۇ. بىز ھەممىمىز بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىپ، ئىمانىمىزدا، ئەھدىمىزدە ۋە ئەمەلىمىزدە سادىق بولۇشقا تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى سادىق بەندىلىرىنىڭ قاتارىغا قوشسۇن.