سوره احزاب — آیه 26

معانی کلمات:

• ظاهَرُوهُم: کسانی که با مشرکان همپیمان شدند و آنان را در جنگ یاری کردند.
• صَیاصِی: جمع «صَیصَأة» به معنای دژها و قلعههای مستحکم.
• قَذَفَ: افکند و انداخت.
• الرُّعب: ترس و وحشت شدید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از لطفهای بزرگ خود نسبت به مؤمنان در جنگ احزاب اشاره میکند. یهودیان بنیقریظه که پیمانشکنی کرده و با مشرکان قریش و دیگر احزاب همدست شده بودند تا مسلمانان را نابود کنند، خداوند آنها را از دژهای محکم و تسخیرناپذیرشان پایین آورد و ذلت و خواری را نصیبشان کرد. به گونهای که ترس و وحشت چنان بر دلهایشان چیره شد که قدرت مقاومت از آنان سلب گردید. سپس مؤمنان مأمور شدند که با آنان برخورد کنند: گروهی از آنان (مردان جنگجو) را به قتل رساندند و گروهی دیگر (زنان و کودکان) را به اسارت گرفتند. این پیروزی بزرگ، نتیجهی یاری خداوند به بندگان مؤمنش بود که در سختترین شرایط، آنان را تنها نگذاشت.

فواید و پیامهای آیه:

1. نصرت الهی شامل حال مؤمنان است: وقتی مؤمنان در راه خدا ثابتقدم باشند، خداوند در بحرانیترین لحظات، آنان را یاری میکند و دشمنانشان را خوار و ذلیل میگرداند.
2. پیمانشکنی عاقبت شومی دارد: یهودیان بنیقریظه که پیمان خود را با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) شکستند، به سزای اعمال خود رسیدند و این درس عبرتی است برای همهی کسانی که به عهد خود وفادار نمیمانند.
3. ترس و وحشت، سلاح خداوند بر ضد دشمنان: خداوند میتواند با القای رعب در دل دشمنان، آنان را بدون جنگ و خونریزی تضعیف کند و این نشانهی قدرت بیکران اوست.
4. عزت و پیروزی از آنِ مسلمانان راستین است: این آیه به مسلمانان اطمینان میدهد که اگر در برابر دشمنان متحد و استوار باشند، خداوند پیروزی را نصیب آنان خواهد کرد، حتی اگر دشمنان بسیار قدرتمند و مجهز باشند.
5. عدالت الهی در برخورد با خائنان: برخورد قاطع با پیمانشکنان و خائنان، درس عبرتی است که امنیت جامعهی اسلامی در گرو برخورد قاطع با کسانی است که امنیت و آرامش مسلمانان را به خطر میاندازند.