Сураи Аль-Ахзаб — Оят 37

1. Маънои калимаҳое, ки шарҳ талаб мекунанд:

• أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ: Худованд бар ӯ неъмат дод — яъне неъмати ислом.
• أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ: Ту бар ӯ неъмат додӣ — яъне озод кардан аз ғуломӣ.
• أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ: Зани худро нигоҳ дор, яъне талоқ накун.
• وَاتَّقِ اللَّهَ: Аз Худо битарс, яъне амрҳои Ӯро иҷро кун ва аз манъҳояш парҳез кун.
• تُخْفِي فِي نَفْسِكَ: Дар дили худ пинҳон мекунӣ.
• مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ: Он чи Худо ошкоркунандаи он аст.
• وَتَخْشَى النَّاسَ: Ва аз мардум метарсӣ.
• أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ: Сазовартар аст, ки аз Ӯ битарсӣ.
• قَضَىٰ زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا: Зайд ҳоҷаташро аз ӯ баровард — яъне талоқ дод ва интизораш ба охир расид.
• زَوَّجْنَاكَهَا: Мо ӯро ба ту ба занӣ додем.
• حَرَجٌ: Гуноҳ, тангӣ, маломат.
• أَدْعِيَائِهِمْ: Онҳое, ки мардум онҳоро писари хондагии худ қарор додаанд.
• مَفْعُولًا: Ба амал омаданӣ, бе ягон монеа иҷро мешавад.

1. Тафсири оят:

Ва ёд кун, эй Паёмбар, вақте ки ба касе гуфтӣ, ки Худованд бар ӯ неъмати исломро ато карда буд ва ту низ бар ӯ неъмати озодӣ дода будӣ — яъне Зайд ибни Ҳориса, ки ӯро озод карда, ба фарзандхондагӣ қабул намуда будӣ — гуфтӣ: «Зани худро нигоҳ дор ва талоқ накун, ва аз Худо битарс». Дар ин ҳол ту дар дили худ чизеро пинҳон мекардӣ, ки Худованд онро ошкор хоҳад кард — ва он ин буд, ки Худо ба ту хабар дода буд, ки Зайд зани худро талоқ медиҳад ва ту баъд аз ин бо вай издивоҷ мекунӣ. Ва ту аз мардум метарсидӣ, ки мабодо суханони нодуруст гӯянд, ҳол он ки Худованд сазовортар аст, ки аз Ӯ битарсӣ. Пас чун Зайд ҳоҷаташро аз вай баровард ва ӯро талоқ дод ва иддааш ба охир расид, Мо вайро ба ту ба занӣ додем, то бар муъминон дар бораи издивоҷ бо занони онҳое, ки онҳоро писари хондагӣ қарор дода буданд, гуноҳ ва тангӣ набошад, ҳангоме ки онҳо ҳоҷаташонро аз он занон бароварданд ва онҳоро талоқ доданд. Ва амри Худо ҳатман ба амал меояд ва ҳеҷ чиз аз иҷрои он монеъ шуда наметавонад.

Ин оят ба мо мефаҳмонад, ки расми фарзандхондагӣ дар давраи ҷоҳилият маъмул буд ва мардум зани писари хондагии худро мисли зани писари ҳақиқӣ ҳаром медоданд. Худованд бо ин издивоҷ ин расмро ботил кард ва равшан сохт, ки зани писари хондагӣ баъд аз талоқ барои падари хондагӣ ҳалол аст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд:

• Худованд бандагони худро дӯст медорад ва онҳоро бо неъматҳои гуногун — аз ҷумла неъмати ислом ва озодӣ — сарфароз мегардонад.
• Инсон бояд ҳамеша аз Худо битарсад ва амрҳои Ӯро иҷро кунад, на аз суханони мардум.
• Худованд ҳар чизеро, ки дар дилҳо пинҳон аст, медонад ва ҳангоми лозим ошкор мекунад.
• Ислом дини осонӣ ва раҳмат аст; он бори гарон ва маломатро аз дӯши муъминон бармедорад.
• Расму русуми ҷоҳилият бояд бо ҳукми Худо ислоҳ шаванд, на бо хоҳиши мардум.
• Амри Худо ҳатман ба амал меояд ва ҳеҷ кас наметавонад онро боздорад.
• Паёмбар (с) намунаи итоат ба Худованд аст ва Худованд ӯро ҳидоят ва таълим медиҳад.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳақиқати дини исломро бояд болотар аз андешаҳои мардум донист ва ба он ифтихор кард.