Аль-Ахзаб сүрөсү — Аят 37

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ – Аллах ага ырыскы берген (бул жерде Ислам динин берүү менен).
• أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ – Сен ага жакшылык кылдың (бул жерде азат кылуу менен).
• أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ – Жубайыңды өзүңө кармап кал, башкача айтканда, ажырашпа.
• وَاتَّقِ اللَّهَ – Аллахтан корк, Анын буйруктарын аткар, тыюу салган нерселерден алыс бол.
• تُخْفِي فِي نَفْسِكَ – Ичиңде жашырып жүрөсүң.
• مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ – Аллах аны ачыкка чыгара турган нерсени.
• تَخْشَى النَّاسَ – Адамдардан коркосуң.
• وَاللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ – Аллах сен коркууга эң ылайыктуу.
• قَضَىٰ زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا – Зейд ага болгон муктаждыгын бүтүрдү (ажырашты).
• زَوَّجْنَاكَهَا – Биз аны сага үйлөндүрдүк.
• حَرَجٌ – Кыйынчылык, күнөө, тартынуу.
• أَدْعِيَائِهِمْ – Асырап алган балдары (өз балдары эмес, асырап алгандар).
• مَفْعُولًا – Аткарыла турган, боло турган иш.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, эстечи, сен Аллах Ислам дини менен жакшылык кылган жана сен азат кылуу менен жакшылык кылган адамга – Зейд ибн Харисага – айттың: «Жубайыңды өзүңө кармап кал, ажырашпа, Аллахтан корк». Ал эми сен ичиңде Аллах ачыкка чыгара турган нерсени – Зейддин Зейнепти ажырашып, анан сенин ага үйлөнө турганыңды – жашырып жүрдүң. Сен адамдардын (мунафыктардын) «Мухаммед асырап алган уулунун аялына үйлөндү» деп айтаарынан корктуң. Бирок Аллах сен коркууга эң ылайыктуу. Зейд ага болгон муктаждыгын бүтүрүп, ажырашып, анын иддасы бүткөндөн кийин, Биз аны сага үйлөндүрдүк. Бул – мусулмандарга асырап алган балдарынын ажырашкан аялдарына үйлөнүүдө күнөө же кыйынчылык болбошу үчүн. Аллахтын буйругу сөзсүз аткарылат, ага тоскоолдук кыла турган эч нерсе жок.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам – жеңилдик жана ырайым дини: Аллах мусулмандарга асырап алган балдарынын ажырашкан аялдарына үйлөнүүгө уруксат берип, аларды кыйынчылыктан жана күнөөдөн куткарды. Бул Исламдын адам баласынын табиятына ылайыктуу, жеңилдик берүүчү дин экенин көрсөтөт.
• Аллахтан коркуу – эң туура жол: Аятта Аллахтан коркуу адамдардан коркуудан артык экени баяндалат. Бул бизге ар дайым Аллахтын ыраазылыгын биринчи орунга коюуга үйрөтөт.
• Пайгамбардын (с.а.в.) инсандыгы: Пайгамбар (с.а.в.) да адам катары айрым нерселерди ичине жашырып, адамдардын сөзүнөн корккону, бирок Аллах аны туура жолго багыттаганы баяндалат. Бул анын да биз сыяктуу адам экенин, бирок Аллах тарабынан колдолгонун көрсөтөт.
• Аллахтын буйругу сөзсүз аткарылат: «Аллахтын буйругу аткарылган иш» деген сөздөр Аллахтын эрки кандай болсо да, ал сөзсүз ишке ашарын билдирет. Бул бизге Аллахтын пландарына ишенип, Ага таянууга чакырат.
• Үй-бүлөлүк мамилелерде акылмандык: Зейд менен Зейнептин ортосундагы мамиле жана ажырашуу окуясы үй-бүлөлүк жашоодо акылмандык, сабырдуулук жана Аллахтын буйруктарын аткаруу зарылдыгын үйрөтөт.
• Ислам – бардык доорлор үчүн: Бул окуя Исламдын гана дооруна эмес, бардык мезгилдерге тиешелүү. Аллахтын буйруктары ар дайым адамдардын жакшылыгы үчүн экенин түшүнүүгө жардам берет.