احزاب سۈرىسى — ئايەت 58

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يُؤْذُونَ»: ئەزىيەت بېرىدۇ، زىيان يەتكۈزىدۇ، يارىلاندۇرىدۇ.
• «بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا»: ئۇلار قىلمىغان گۇناھسىز، ئۆزلىرى قازانمىغان سەۋەبسىز.
• «احْتَمَلُوا»: ئۈستىگە ئالدى، كۆتۈرۈپ يۈردى (يەنى ئۆزىگە زۇلۇم ۋە گۇناھ ئالدى).
• «بُهْتَانًا»: تۆھمەت، يالغان ئەيىبلەش، ئاساسسىز قارىلاش.
• «إِثْمًا مُّبِينًا»: ئوپئوچۇق گۇناھ، روشەن يامانلىق.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇئمىن ئەر-ئاياللارغا ئۇلار قىلمىغان، ئۆزلىرى قازانمىغان بىرەر گۇناھسىز ئەزىيەت بەرگەن، يەنى سۆز بىلەن بولسۇن ياكى ئىش-ھەرىكەت بىلەن بولسۇن، ئۇلارنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىگە تەگكەن، ياكى ئۇلارغا تۆھمەت قىلغان كىشىلەرنىڭ ئېغىر گۇناھقا پاتقانلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇنداق كىشىلەر پەقەت بىر گۇناھ قىلىپ قالماستىن، بەلكى ئۇلار ئۆزلىرىگە چوڭ بىر تۆھمەت ۋە روشەن گۇناھنى ئۈستىگە ئالغان بولىدۇ. ئۇلار مۇئمىنلەرگە قارىتىلغان يالغان سۆزلەر ۋە ئاساسسىز ئەيىبلەشلەر بىلەن ئۇلارنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىگە زىيان يەتكۈزىدۇ، ھەمدە ئۆزلىرى ئۈچۈن ئاخىرەتتە ئوپئوچۇق ئازاب-ئوقۇبەتنى ھازىرلايدۇ. بۇ ئايەت ئىجتىمائىي مۇناسىۋەتلەردە ئەخلاق ۋە ئادالەتنى ساقلاشقا، باشقىلارنىڭ نامۇسى ۋە ھۆرمىتىگە ھۆرمەت قىلىشقا چاقىرىدۇ. مۇئمىنلەرگە ئەزىيەت بېرىش، ئۇلارنى يالغان ئەيىبلەش ۋە تۆھمەت قىلىش ئىسلام دىنىدا قاتتىق قەدەغە قىلىنغان بولۇپ، بۇنداق قىلمىشلار جەمئىيەتتە ئىختىلاپ ۋە زۇلۇمنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان باشقىلارغا ياخشىلىق قىلىشقا، ئۇلارنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغداشقا ۋە ھەر قانداق تۆھمەت ۋە ئەزىيەتتىن ساقلىنىشقا تىرىشىشى كېرەك. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، باشقىلارغا ئەزىيەت بېرىش پەقەت دۇنيادا ئەمەس، بەلكى ئاخىرەتتە ھەم چوڭ زىيان ۋە ئازاب-ئوقۇبەتكە سەۋەب بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئادەمنىڭ قىلمىشىغا ئادىل ھېساب ئالىدۇ ۋە ھەر قانداق زۇلۇمنى جازالايدۇ. شۇڭا مۇئمىنلەر بىر-بىرىگە مېھرىبان بولۇشى، ئۇلارنىڭ ھۆرمىتىنى قوغداشى ۋە ھەر قانداق يالغان ۋە تۆھمەتتىن يىراق تۇرۇشى لازىم. بۇ ئايەت ئىسلام جەمئىيىتىدە ئىناقلىق، ئادالەت ۋە ئەخلاقنىڭ مۇھىملىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. ھەر بىر مۇسۇلمان بۇ ئايەتنى ئوقۇپ، ئۆز قىلمىشلىرىنى تەكشۈرۈپ، باشقىلارغا ئەزىيەت بەرمەسلىككە ۋە ئۇلارنىڭ ھۆرمىتىنى قوغداشقا تىرىشىشى كېرەك. شۇنداق قىلغاندا، جەمئىيەتتە تىنچلىق ۋە ئىناقلىق ھۆكۈم سۈرىدۇ، ھەر بىر ئادەم ئۆز ھوقۇقىنى ۋە ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغدايدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇنداق گۇناھلاردىن ساقلىسۇن ۋە ھەر قانداق تۆھمەت ۋە ئەزىيەتتىن يىراق قىلسۇن.