Səba surəsi — Ayə 33

Söz izahları:

• İstuz'ifu: Zəif sayılanlar, gücsüz buraxılanlar — yəni cəmiyyətdə tabe vəziyyətdə olan adi insanlar.
• İstəkbəru: Təkəbbür göstərənlər, özlərini böyük sayanlar — yəni rəhbərlər, başçılar.
• Məkr: Hiylə, hiyləgər tədbir, aldadıcı təbliğ.
• Əndad: Şəriklər, bərabər tutulanlar — Allahdan başqa ibadət edilən varlıqlar.
• Əğlal: Zəncirlər, buxovlar — əl-qol bağlayan dəmir halqalar.
• Əsərru: Gizlətdilər, içlərində saxladılar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Qiyamət günü iki qrupun — zəif sayılan tabeçilərin və təkəbbürlü başçıların — qarşılıqlı söhbəti təsvir olunur. Zəif sayılanlar özlərini azdıran başçılara deyəcəklər: "Bizi doğru yoldan çıxaran yalnız sizin gecə-gündüz qurduğunuz hiylələr, apardığınız aldadıcı təbliğat olub. Siz bizi daim Allaha küfr etməyə, Ona şəriklər qoşmağa çağırırdınız." Beləliklə, tabeçilər öz günahlarının məsuliyyətini tamamilə öz üzərlərindən atmırlar, lakin başçılarının onları aldatdığını da açıq şəkildə bildirirlər.

Sonra Allah buyurur ki, hər iki qrup — həm başçılar, həm tabeçilər — əzabı gördükləri zaman dərin peşmançılıq hissi keçirəcəklər, lakin bu peşmançılığı ürəklərində gizlədəcəklər. Çünki artıq peşmançılığın faydası olmayacaq, əzab gerçəkləşmiş olacaq. Kafirlərin boyunlarına zəncirlər vurulacaq və onlar yalnız dünyada etdikləri əməllərin — küfrün və günahların — qarşılığını alacaqlar. Bu əzab onlara haqsız yerə verilmir; əksinə, öz əlləri ilə qazandıqlarına görədir.

Bu ayədən dərslər:

Bu ayə bizə çox mühüm bir həqiqəti öyrədir: hər bir insan öz seçiminə görə məsuliyyət daşıyır. Kimsə bizi yanlış yola çağırsa da, son qərar bizim öz əlimizdədir. Eyni zamanda bu ayə bizi doğru rəhbərləri, doğru dostları seçməyə təşviq edir. Çünki yanlış yoldaşlar insanı həm dünyada, həm axirətdə ziyana uğrada bilər.

Allah-Təala bizə bu ayə vasitəsilə xəbərdarlıq edir ki, gecə-gündüz bizi Allaha küfrə, Ona şəriklər qoşmağa çağıran hər hansı bir səsə qulaq asmayaq. Əksinə, Quranın nuruna, Peyğəmbərimizin (sallallahu aleyhi və səlləm) yoluna sarılaq. Bu yol bizi həm dünyada şərəfə, həm axirətdə əbədi səadətə aparır. Gəlin bu ayədən ibrət götürək, tövbə edək və Allahın rəhmətinə sığınaq. Uca Allah bizi doğru yoldan ayırmasın!