Sure Sebâ — Ayet 33

Kelime Anlamları:

• İstud'ifû: Zayıf düşürülenler, hor görülenler, ezilenler.
• İstekberû: Büyüklük taslayanlar, kibirlenenler, başlarına buyruk olanlar.
• Mekr: Tuzak kurma, hile, kötü plan.
• Endâd: Eşler, benzerler, ortaklar (Allah'a eş koşulanlar).
• Esarrû: Gizlediler, içlerinde sakladılar.
• Nedâmet: Pişmanlık, derin üzüntü.
• Ağlâl: Boyunlara takılan demir halkalar, zincirler.

Tefsir:

Bu ayet, kıyamet gününde cehennemliklerin birbirleriyle olan tartışmalarını ve hesaplaşmalarını gözler önüne serer. O gün, dünyada zayıf ve güçsüz görülen, toplumda ezilen ve horlanan kimseler, kendilerini büyük görüp hakka karşı kibirlenen liderlerine ve önderlerine dönerek şöyle derler: "Hayır! Bizim sapmamız sizin sürekli tuzaklarınız yüzündendir. Siz gece gündüz demeden bize tuzak kurdunuz, bizi kandırdınız. Bize Allah'ı inkâr etmemizi ve O'na eşler koşmamızı emrettiniz. Biz de size uyduk ve bu hâle düştük."

Yani onlar, kendi sorumluluklarını kabul etmekle birlikte, asıl saptırıcıların o büyüklük taslayan önderler olduğunu haykırırlar. Burada önemli bir ders vardır: İnsan, hiçbir zaman körü körüne birilerini takip ederek sorumluluktan kurtulamaz. Herkes kendi tercihinin sonucunu yaşayacaktır.

Ayetin devamında, her iki grubun da -hem saptıranların hem de saptırılanların- azabı gördükleri anda içlerinde derin bir pişmanlık duydukları haber verilir. Ancak bu pişmanlık artık işe yaramaz; çünkü pişmanlığın kabul edileceği dünya hayatı geride kalmıştır. O gün pişmanlık, sadece içlerinde gizli bir ateş gibi yanacaktır.

Sonra Allah Teâlâ, kâfirlerin boyunlarına demir halkalar (ağlâl) geçirileceğini bildirir. Bu, onların zincire vurulmuş, çaresiz ve aşağılanmış hâllerini tasvir eder. Onlara yapılan bu muamele asla zulüm değildir; tam tersine adaletin ta kendisidir. Çünkü onlar, dünyada işledikleri küfür ve günahların karşılığından başka bir şeyle cezalandırılmazlar.

Bu ayet, bizlere çok önemli bir uyarı taşır: Sakın ha, dünyada bizi Allah'tan uzaklaştıran, O'na ortak koşmamıza veya günah işlememize sebep olan kimselere uymayalım. Onların sözleri, gece gündüz süren tuzakları, bizi ancak hüsrana götürür. Mümin olarak bizler, her türlü saptırıcı davete karşı uyanık olmalı, yalnızca Allah'ın kitabına ve Resulü'nün sünnetine sarılmalıyız. Unutmayalım ki kıyamet gününde pişmanlık duymamak için bugün doğru yolda yürümeli ve hakka tabi olmalıyız. Bu dünya, imtihan yeridir; ahirette ise herkes kendi kazandığının karşılığını görecektir. Allah'ın adaleti asla şaşmaz; O, kullarına asla zulmetmez. Öyleyse ne mutlu o kimselere ki, dünyada Allah'a iman edip O'na hiçbir şeyi ortak koşmadan, güzel amellerle O'nun huzuruna varırlar.