Səba surəsi — Ayə 34

Sözlərin izahı:

• قَرْيَةٍ (qəryə): Şəhər, kənd, yaşayış məskəni.
• نَذِيرٍ (nəzir): Xəbərdarlıq edən, qorxudan peyğəmbər; Allahın əzabından xəbərdarlıq edən şəxs.
• مُتْرَفُوهَا (mutrəfuha): Dünya nemətləri içində şımlarmış, naz-nemət içində yaşayan, dünya ləzzətlərinə dalıb azğınlaşmış varlı və nüfuzlu şəxslər.
• كَافِرُونَ (kafirun): İnkar edənlər, qəbul etməyənlər.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, Biz hər hansı bir məmləkətə, hər hansı bir şəhərə və ya kəndə bir peyğəmbər göndərdikdə — o peyğəmbər onları Allahın təkliyinə iman etməyə, yalnız Ona ibadət etməyə dəvət edib, Allahın əzabından qorxudanda — o yerlərin dünya malına, sərvətinə, hakimiyyətinə və nüfuzuna qapılıb azğınlaşmış varlı təbəqəsi dərhal belə deyirdi: "Biz sizin gətirdiyiniz bu dəvəti qəbul etmirik, ona inanmırıq!"

Diqqət yetirin ki, burada iman gətirməyənlərin hamısı deyil, məhz "mütrəflər" — yəni dünya ləzzətlərinə dalıb özünü böyük sayan, var-dövlət və mövqe sahibləri xüsusi olaraq qeyd edilir. Çünki onların ürəkləri dünya malı ilə o qədər doludur ki, haqqa yer qalmır. Onlar haqqı qəbul etməyə ən çox müqavimət göstərənlərdir. Çünki haqqı qəbul etmək onlardan təvazökarlıq, dünya malına bağlanmamaq və Allah qarşısında bərabərlik kimi şeylər tələb edir — bu isə onların nəfsinə ağır gəlir.

Bu ayə Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) bir təsəlli və ürək-dirəkdir. Yəni: Ey Muhəmməd! Bu, keçmiş ümmətlərin də adətidir. Sənin qövmünün səni inkar etməsi səni kədərləndirməsin. Hər peyğəmbər öz qövmünün varlı və azğın təbəqəsi tərəfindən eyni müqavimətlə üzləşmişdir. Bu, sənin təkbaşına qarşılaşdığın bir hal deyil, bu, haqqın və batilin mübarizəsində tarix boyu təkrarlanan bir qanundur.

Bu ayədən öyrənirik ki, iman və küfr sadəcə bir fikir məsələsi deyil — bəzən insanın dünyaya bağlılığı, mal-mülk sevgisi və mənlik qüruru onu haqdan uzaqlaşdıran əsas səbəblərdir. Ona görə də qəlbimizi dünya sevgisindən təmizləməli, təvazökar olmalı və haqqı qəbul etməyə hər zaman hazır olmalıyıq. Allahın dəvəti hər kəsə açıqdır — zənginə də, kasıbına da. Amma qəlbi dünya malı ilə dolu olan kəs haqqın nurunu görə bilməz. Gəlin qəlbimizi imana açıq tutaq, çünki əsl səadət dünya malında deyil, Allahın razılığındadır.