Сад сүрәсе — Аять 72

Сүзләрнең мәгънәләре:

• سَوَّيْتُهُ — аның яратылышын тәмамладым, сурәтен тулыландырдым.
• نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُوحِي — аңа үз рухымнан өрдем, ягъни җан өрдеп терелттем.
• فَقَعُوا — йөзегез белән егылыгыз, сәҗдәгә барыгыз.
• سَاجِدِينَ — сәҗдә кылучылар булып.

Аять тәфсире:

Әйәттә Аллаһы Тәгаләнең Әдәм галәйһиссәләмне яратуы һәм фәрештәләргә аңа сәҗдә кылу турындагы әмере бәян ителә. Аллаһы Тәгалә фәрештәләргә әйтә: "Мин балчыктан кеше яратам. Аның яратылышын тәмамлагач, сурәтен камилләштергәч һәм аңа үз рухымнан өреп, җан керткәч, сез аңа сәҗдә кылыгыз."

Бу сәҗдә — гыйбадәт сәҗдәсе түгел, ә хөрмәт һәм олылау сәҗдәсе иде. Ул чордагы шәригатьләрдә бер кешегә хөрмәт йөзеннән сәҗдә кылу рөхсәт ителгән булган. Ләкин Ислам шәригатендә мондый сәҗдә хәрам кылынды, чөнки сәҗдә — бары тик Аллаһыга гына хас гыйбадәт. Әдәм галәйһиссәләмгә сәҗдә кылу аның бөеклеген, Аллаһының аңа биргән шәрәфле дәрәҗәсен күрсәтә иде.

Бу әмер фәрештәләрнең Әдәмгә буйсынуын һәм аның Аллаһы янындагы югары урынын тануларын күрсәтә. Шулай ук бу — кешенең бөтен мәхлукаттан өстен булуына һәм аңа хөрмәт күрсәтелүенә дәлил.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кеше — Аллаһының иң шәрәфле мәхлукаты. Аллаһы аны үз кулы белән яратып, үз рухыннан өреп, фәрештәләрне аңа сәҗдә кылырга бойорды. Бу кешенең бөеклеген һәм аның Аллаһы каршындагы югары дәрәҗәсен күрсәтә.
2. Сәҗдә — бары тик Аллаһыга гына хас гыйбадәт. Беркемгә дә, хәтта бөек пәйгамбәрләргә дә, гыйбадәт йөзеннән сәҗдә кылырга ярамый. Ислам дине кешеләрне бары тик бер Аллаһыга гына гыйбадәт кылырга өйрәтә.
3. Аллаһының әмеренә фәрештәләрнең берсүзсез буйсынуы — безгә үрнәк. Без дә Аллаһының әмерләренә ирекле рәвештә, ихлас күңелдән буйсынырга тиешбез.
4. Кешенең яратылышы — Аллаһының кодрәтенә дәлил. Балчыктан кеше яратып, аңа җан өрү — Аллаһының чиксез кодрәтен күрсәтә. Бу безне Аллаһының бөеклеге хакында уйланырга һәм Аңа шөкер итәргә өнди.