Сад сүресі — Аят 72

1. Сөздердің мағынасы:

• سَوَّيْتُهُ — оның денесін мүшелерін толық әрі теңдестіріп, бітімін жетілдірдім.
• نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي — оған жан үрледім, яғни жан кіргізіп тірілттім. Бұл жерде «Менің рухымнан» деген құрметті білдіретін тіркес, Аллаһтың рухы деген оның Өзі емес, жаратылған жан.
• فَقَعُوا — құлап түсіңдер, яғни дереу бас иіңдер.
• سَاجِدِينَ — сәжде жасаушылар ретінде, құрмет пен ізет көрсету мағынасында.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала пайғамбарға адамзаттың жаратылу тарихын еске салып, періштелерге айтқан сөзін баяндайды: «Мен топырақтан адам баласын жаратамын. Оның денесін толық жетілдіріп, бітімін теңдестіріп, оған жан үрлеп тірілткен кезде, оған құрмет ретінде сәжде жасаңдар!» Бұл сәжде — құрмет пен ізеттің сәждесі, ғибадаттың сәждесі емес. Себебі ғибадат тек Аллаһқа ғана арналады. Осылайша Аллаһ адам баласын ардақтап, періштелерге оны құрметтеуді бұйырды. Алайда кейінгі шариғаттарда адамға адамның алдында құрмет сәждесін жасау харам етілді, өйткені сәжде тек Жаратушыға тән ғибадат.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ адам баласын ерекше құрметке бөлеп, періштелерге оны ардақтауды бұйырған — бұл адамның қадір-қасиетінің жоғарылығын көрсетеді.
• Жан — Аллаһтың жаратуы мен үрлеуінің нәтижесі, оның қалай жаратылғанын толық білу адам ақылының шеңберінен тыс.
• Ғибадат тек Аллаһқа ғана арналады, басқаға сәжде жасау ғибадат емес, құрмет болса да кейінгі шариғатта тыйым салынған.
• Бұл аят адамды өз жаратылысы туралы ойлануға, Жаратушының құдіретін мойындауға шақырады.
• Аллаһтың әміріне періштелердің бірден бағынуы — мұсылман үшін Аллаһтың бұйрықтарына мойынсұнудың үлгісі.
• Адам баласының ардақтылығы оны жақсылыққа, ізгілікке ұмтылуға, өз қадірін білуге жетелейді.