Сад сүрөсү — Аят 72

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• سَوَّيْتُهُ — анын денесин толук бүтүрдүм, мүчөлөрүн тең салмактап, келбетин оңдоп бүттүм.
• نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي — ага Өзүмдүн рухумдан үйлөдүм, башкача айтканда ага жан киргизип, тирүү кылдым.
• فَقَعُوا — жыгылыңар, баш ийип түшүңөр.
• سَاجِدِينَ — сажда кылып, баш ийүү абалында.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) адам баласынын жаралышы тууралуу окуяны эскерүүнү буйруйт. Аллах мындай деп айткан: «Мен ылайдан адамды жаратам. Анын денесин толук бүтүрүп, келбетин оңдоп, мүчөлөрүн тең салмактап бүткөндөн кийин, ага Өзүмдүн рухумдан үйлөймүн, ошондо ал тирүү жанга айланат. Ошол учурда ага баш ийип, сажда кылып жыгылыңар».

Бул жердеги сажда — сый-урмат жана ардактоо үчүн кылынган баш ийүү, ал эми сыйынуу жана кулчулук кылуу саждасы жалгыз Аллахка гана таандык. Аллах адамдын келбетин эң кооз, эң тең салмактуу кылып жараткан. Ага жан киргизип, тирилткенден кийин периштелерге ага баш ийүүнү буйруган. Бул — адам баласынын Аллахтын алдындагы ардактуу ордун жана ага берилген улуу мәртебени көрсөтөт. Периштелер бул буйрукту аткарып, ага сажда кылышкан, бирок Иблис текеберлик кылып баш ийүүдөн баш тарткан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах адам баласын эң кооз келбетте жаратып, ага өзгөчө мәртебе берген. Бул — ар бир адамдын Аллахтын алдында ардактуу экенин билдирет.
• Адамдын жаралышындагы Аллахтын кудурети жана илими чексиз экенин көрөбүз. Ал ылайдан тирүү жан жаратууга кудуреттүү.
• Периштелердин адамга сажда кылышы — адам баласынын рухий жана материалдык жаратылышынын айкалышынан улам ага берилген улуу кадыр-барктын белгиси.
• Иблистин текеберлиги жана баш ийбей калышы — текеберликтин канчалык коркунучтуу кесепетке алып барарын эскертет. Бул окуя аркылуу биз кичипейилдикке, баш ийүүгө жана Аллахтын буйруктарын аткарууга чакырылабыз.
• Бул аят бизге Аллахтын буйруктарына моюн сунуу канчалык маанилүү экенин, ошондой эле ар бир жандын Аллахтын кудурети менен жаралганын жана Ага кайтып барарын эскертет. Ошондуктан ыймандуу болуу, Аллахка баш ийүү жана Анын буйруктарын аткаруу — адам баласы үчүн эң чоң бакыт жана ардак.