سوره ص — آیه 7

معانی کلمات:

• مِلَّةِ: آیین، دین و شریعت.
• آخِرَةِ: در اینجا به معنای «متأخر» و «جدید» است؛ یعنی آیینی که اخیراً آمده است (آیین قریش یا آیین نصرانی).
• اخْتِلَاقٌ: دروغ، افترا و سخنی که ساختگی و بیپایه باشد.

تفسیر آیه:

روسای کفر و بزرگان قوم، وقتی دعوت پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) را به توحید و یکتاپرستی شنیدند، برای آنکه مردم را از پذیرش حق بازدارند، با تعجب و انکار گفتند: «ما چنین سخنی را نه در آیین پدران و نیاکان خود شنیدهایم و نه در آیین مسیح (علیهالسلام) که آخرین شریعت پیش از ماست. این دعوت به یگانگی خدا و باور به رستاخیز، چیزی جز دروغ و افترایی نیست که محمد (صلیاللهعلیهوسلم) از پیش خود ساخته و به خدا نسبت داده است.» آنان با این سخن، هم رسالت پیامبر را تکذیب کردند و هم خواستند مردم را از شنیدن حقایق قرآن بازدارند، در حالی که این ادعای آنان نه بر پایهی دلیل بود و نه بر اساس تحقیق، بلکه صرفاً عناد و لجاجتی بود که از سرِ ترس از دست دادن ریاست و منافع دنیوی خود داشتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. نشانهی صدق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم): اینکه دشمنان اسلام برای ردّ دعوت پیامبر، تنها به تکرار ادعای «دروغ و افترا» بسنده کردند و نتوانستند هیچ اشکال علمی یا منطقی بر قرآن وارد کنند، خود گواه روشنی بر حقانیت و اعجاز این کتاب آسمانی است.
2. هشدار دربارهی تقلید کورکورانه: آیه به ما میآموزد که نباید دین و باورهای خود را صرفاً از پدران و گذشتگان بگیریم، بلکه باید با اندیشه و خرد، حقیقت را جستوجو کنیم؛ زیرا تقلید کورکورانه، انسان را به انکار حقایق روشن میکشاند.
3. پایداری در برابر سخنان ناحق: مؤمنان باید بدانند که دشمنان حق همواره برای ناامید کردن آنان از سخنان ناروا و اتهامات بیاساس استفاده میکنند؛ پس نباید از اینگونه حرفها هراسید و باید با استقامت، راه حق را ادامه داد.
4. آسیبشناسی ریاستطلبی: این آیه نشان میدهد که یکی از مهمترین موانع پذیرش حق، وابستگی به مقام و منافع دنیوی است؛ چرا که کافران قریش بهخاطر ترس از دست دادن ریاست خود، حقیقت آشکار را انکار کردند.