Сураи Гафир — Оят 16

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

• بَارِزُونَ — ошкоро, зоҳиршудагон; яъне аз қабрҳо берун омада, дар саҳрои маҳшар ҳозир мешаванд ва ҳеҷ чиз онҳоро пинҳон намекунад.
• لَا يَخْفَىٰ — пинҳон намешавад, махфӣ намемонад.
• الْمُلْكُ — подшоҳӣ, ҳокимият ва тасарруф.
• الْقَهَّارِ — Ғолиби қоҳир, он ки ҳама чизро бо қудрати худ мағлуб кардааст.

1. Тафсири оят:

Рӯзи қиёмат рӯзест, ки ҳамаи одамон аз қабрҳои худ берун меоянд ва дар саҳрои маҳшар ошкоро ҷамъ мешаванд. Онҳо дар ҷои кушоде меистанд, ки ҳеҷ дарахт, теппа ё монеи дигаре онҳоро аз назар пинҳон намекунад. Дар он рӯз на зоту сифатҳои онҳо ва на аъмоли некӯ ё бади онҳо аз дониши Парвардигор пинҳон намемонад. Ҳама чиз ошкор аст ва ҳеҷ чиз аз назорати Ӯ дур нест.

Он гоҳ Худованди мутаъол ба таври савол медиҳад: «Имрӯз подшоҳӣ аз они кист?» Ин савол барои он аст, ки бузургии мавқеи он рӯз ва нотавонии махлуқотро нишон диҳад. Дар он лаҳза ҳеҷ кас ҷавоб дода наметавонад, зеро ҳамаи подшоҳиҳои дунёӣ ба поён расидаанд ва ҳеҷ ҳоким ва ҳеҷ соҳиби қудрате намондааст. Пас Худованд Худаш ҷавоб медиҳад: «Подшоҳӣ аз они Худованди Ягонаи Ғолиб аст» — он Зоте, ки дар зот, сифат ва афъолаш ягона аст ва ҳамаи махлуқотро бо қудрату иззати худ мағлуб кардааст. Ҳама чиз дар баробари Ӯ хор ва фурӯтан аст ва ҳеҷ кас ба ҳукми Ӯ муқобилат карда наметавонад.

1. Фоидаҳои оят:

• Ин оят моро ба ёди рӯзи қиёмат водор мекунад, ки рӯзест ҳамаи одамон аз қабрҳо бармехезанд ва ҳеҷ чиз аз дониши Худованд пинҳон намемонад. Ин боиси он мешавад, ки инсон ҳамеша аъмоли худро назорат кунад ва аз гуноҳ парҳез намояд.
• Оят нишон медиҳад, ки подшоҳии ҳақиқӣ танҳо аз они Худованди Ягонаи Ғолиб аст. Ҳамаи қудратҳои дунёӣ гузаранда ва маҳдуданд, вале қудрати Худованд абадӣ ва бепоён аст. Ин боиси тавҳид ва ихлоси бештар мегардад.
• Дар ин оят тасаллӣ барои муъминон аст: онҳое, ки дар дунё мазлум шудаанд ва ҳаққи онҳо поймол гардидааст, бояд бидонанд, ки рӯзе мерасад, ки ҳамаи ҳаққҳо барқарор мешавад ва адлу инсоф танҳо аз они Худованд хоҳад буд.
• Ёдоварии номи «الْقَهَّار» моро ба фурӯтанӣ ва хоксорӣ дар баробари Худованд даъват мекунад, зеро Ӯ ҳама чизро мағлуб кардааст ва ҳеҷ кас аз қазову қадари Ӯ гурехта наметавонад.
• Ин оят ба инсон ҳақиқати нестии дунё ва абадии охиратро ёдовар мешавад ва ӯро ба сӯи амалҳои солеҳ ва омодагӣ барои он рӯз тарғиб мекунад.