G'ofir surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Bārizūn — (Qabrlaridan) chiqib, ochiq-oydin maydonga keluvchilar, hech narsa ularni yashira olmaydigan holatda bo'lganlar.
• Baroz — Yer yuzidagi ochiq, tekis maydon.
• Qahhār — Har bir narsani o'z qudrati bilan yenguvchi, hamma narsaga g'olib bo'lgan Zot.

Tafsir:

Bu kun — Qiyomat kunidir. O'sha kunda barcha xalq qabrlaridan chiqib, ochiq-oydin bir tekislikda to'planadi. Ular uchun hech qanday pana joy, to'siq yoki yashirinadigan narsa bo'lmaydi. Hamma ko'z oldida, hamma bir-birini ko'rib turadi. Ayni shu holatda Alloh taolodan ularning hech biri va ularning qilgan amallaridan birortasi ham maxfiy qolmaydi. Ular dunyoda qilgan har bir ishi, har bir so'zi, hatto ko'ngillaridan o'tkazgan niyatlari ham Allohga oshkordir.

O'sha ulug' kuning eng dahshatli lahzasida, barcha maxluqot yo'q bo'lib, faqat O'zi qolgach, Alloh taolo: "Bugun mulk kimningdir?" — deb so'raydi. Bu savolga hech kim javob bera olmaydi, chunki hamma narsa tugab, hamma o'z hisobini kutib turibdi. Shunda Alloh taoloning O'zi: "Yagona bo'lgan, hamma narsani yenguvchi Allohnikidir" — deb javob beradi. Ya'ni, mulk va hukmronlik butunlay Allohga xosdir. U — yagona Zotdir, Uning hech qanday sherigi yo'q. U — Qahhardir, ya'ni barcha maxluqotni o'z qudrati bilan yenggan, hamma narsani o'z irodasiga bo'ysundirgan Zotdir. U o'lim bilan barcha xalqni yengdi, ularning barchasi Uning huzurida xor-u faqirdir.

Foydalar:

1. Qiyomat kuni haqiqat ekanini va u kuni barcha maxluqot yalang'och holda, hech qanday himoyasiz ravishda Alloh huzurida turishini bilish — insonni bu dunyoda gunohlardan saqlanishga, to'g'ri yo'ldan borishga undaydi.
2. Alloh taolo bandalarining barcha amallarini bilishini anglab yetish — inson qalbida Allohdan hayo qilish hissini uyg'otadi va uni har bir ishda ehtiyotkor bo'lishga chorlaydi.
3. Mulkning asl egasi faqat Alloh ekanini bilish — insonni dunyoviy hokimiyat, boylik va mansabga berilib ketishdan saqlaydi, qalbini dunyoga bog'liqlikdan tozalaydi.
4. Allohning "Qahhar" degan ismini bilish — inson qalbida Allohga nisbatan qo'rquv va hurmatni kuchaytiradi, lekin bu qo'rquv umidsizlikka emas, balki Allohning rahmatiga umid qilish bilan birga bo'ladi.
5. Ushbu oyat insonga o'z hayotini bir nazar tashlab, qilgan amallarini tekshirishga va hali kech bo'lmasdan tavba qilishga undaydi. Chunki o'sha kuni hech narsa yashirin qolmasligi aniqdir.