Гафир сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• يَوْمَ هُم بَارِزُونَ — олар қабірлерінен шығып, ашық алаңда көрінетін күн.
• بَارِزُونَ — "бариз" сөзі "ашық, көрнеу, жасырын емес" дегенді білдіреді. Яғни адамдар қабірлерінен шығып, бір жазық далада жиналады, оларды ешнәрсе жасырмайды.
• لَا يَخْفَىٰ — жасырын болмайды, көрінбей қалмайды.
• الْمُلْكُ — билік, патшалық, иелік.
• الْوَاحِدِ — Жалғыз, Бір.
• الْقَهَّارِ — Қаһһар, яғни бәрін жеңіп, құдіретімен бағындырушы.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күнінің ұлы көрінісін суреттейді. Сол күні барлық адамдар қабірлерінен тіріліп шығып, бір ашық алаңда жиналады. Оларды тау да, төбе де, ешбір нәрсе жасырмайды — бәрі Аллаһтың алдында ашық-айқын тұрады. Олардың денелері де, істеген істері де, тіпті оларға берілетін жаза мен сый да Аллаһтан жасырын емес. Ол бәрін көріп, біліп тұр.

Сол сәтте Аллаһ: "Бүгін билік кімге тиесілі?" — деп сұрайды. Бұл сұрақ — биліктің шынайы иесін мойындату үшін қойылады. Сол кезде ешкім жауап бере алмайды, себебі барлық жаратылыс әлсіз, дәрменсіз. Сонда Аллаһ Өзі жауап береді: "Билік — Жалғыз, Қаһһар Аллаһқа тиесілі!" Яғни сол күні барлық билік, барлық үкім тек Аллаһтың қолында. Ол — жалғыз, серігі жоқ, әрі Қаһһар — бәрін құдіретімен жеңіп, бағындырушы. Ол өлім арқылы бүкіл жаратылысты бағындырды, ешкім Оның құдіретінен құтыла алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят бізге Қиямет күнінің шынайылығын және сол күні әрбір адамның Аллаһтың алдында жауап беретінін еске салады. Бұл — иманды нығайтатын үлкен үміт пен қорқыныш арасындағы тепе-теңдік.
• Аллаһтың "Уаһид" және "Қаһһар" есімдері арқылы Оның жалғыздығын, құдіретін және әділдігін танимыз. Бұл бізді тек Оған ғана құлшылық етуге, Оған ғана тәуекел етуге шақырады.
• Сол күні барлық адам тең, бәрі бір алаңда, ешкім жасырына алмайды. Бұл — әділеттіліктің кепілі. Ешкімнің залымы жазасыз қалмайды, ешкімнің жақсылығы ескерусіз қалмайды.
• Бұл аят мұсылманды дүниенің уақытша билігіне алданып қалмауға, шынайы билік тек Аллаһта екенін ұғындырады. Сондықтан жүрегімізді Оған байлап, өмірімізді Оның разылығы үшін өткізуге ұмтыламыз.
• Осындай аяттар арқылы Құранның тереңдігі мен адам жанына әсер ететін күшін сезінеміз. Ол — жүректерді оятып, иманды нығайтатын, адамды жақсылыққа бастайтын кітап.