Сураи Гафир — Оят 15

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ — баландбардори дараҷаҳо; яъне Аллоҳ таоло мартабаҳоро баланд мебардорад ва худ аз ҳама баландтар аст.
• ذُو الْعَرْشِ — соҳиби Арш; Арш бузургтарин махлуқи Аллоҳ аст, ки Ӯ бар он ҳукмрон аст.
• يُلْقِي الرُّوحَ — ваҳйро мефиристад; «рӯҳ» дар ин ҷо ба маънои ваҳй аст, зеро дилҳо бо он зинда мешаванд, чунон ки баданҳо бо рӯҳ зинда мешаванд.
• مِنْ أَمْرِهِ — аз фармон ва қазои Худ.
• يَوْمَ التَّلَاقِ — рӯзи вохӯрӣ; яъне рӯзи қиёмат, ки ҳамаи халқ — аввалин ва охирин — дар он ҷамъ мешаванд.

1. Тафсири оят:

Аллоҳ таоло дар ин оят худро бо сифатҳои бузург тавсиф мекунад: Ӯ баландбардори дараҷаҳост, яъне мартабаҳои бандагони солеҳ, анбиё ва авлиёро дар ҷаннат баланд мегардонад ва худ аз ҳамаи махлуқоташ болотар аст. Ӯ соҳиби Арши бузург аст ва ҳукмронии тамом ба дасти Ӯст.

Аз раҳмати Худ ба бандагонаш, Аллоҳ ваҳйро — ки «рӯҳ» ном гирифтааст, зеро дилҳо бо он зинда мешаванд — аз фармони худ бар ҳар касе, ки аз бандагонаш бихоҳад, мефиристад. Ин ваҳйро бар паёмбарон нозил мекунад, то мардумро аз рӯзи қиёмат огоҳ кунанд ва битарсонанд — он рӯзе, ки ҳамаи халқ, аввалин ва охирин, барои ҳисобу китоб бо ҳам вохӯрда, ҷамъ мешаванд.

Ҳадафи ин фиристодани ваҳй он аст, ки худи паёмбарон ва пайравонашон ба воситаи он ҳаёти ҳақиқӣ ёбанд ва дигаронро низ ба роҳи рост ҳидоят кунанд, то мардум дар бораи оқибати худ огоҳ ва бошуурона амал кунанд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон месозанд:

• Аллоҳ таоло баландмартаба ва соҳиби Арши бузург аст; пас танҳо Ӯ сазовори ибодат ва итоат аст.
• Аллоҳ аз рӯи раҳмати худ ваҳйро ба бандагони мунтахабаш мефиристад, то мардум роҳи дурустро биёбанд — ин нишонаи ғамхории Ӯ ба инсонҳост.
• Ваҳй дилҳоро зинда мекунад, чунон ки рӯҳ баданро зинда месозад; Қуръон низ барои дили инсон ҳаёти ҳақиқӣ меорад.
• Огоҳӣ аз рӯзи қиёмат ва вохӯрии ҳамаи халқ инсонро ба амали нек ва тақво ҳидоят мекунад.
• Ин оят даъват мекунад, ки инсон ба Қуръон рӯй оварад, зеро он паёми Худованд барои ҳидояти ӯст ва дар он наҷот ва саодати дуняву охират аст.