Гафир сүрәсе — Аять 28

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَكْتُمُ إِيمَانَهُ — үз иманын яшерә.
• بِالْبَيِّنَاتِ — ачык дәлилләр, могҗизалар белән.
• مُسْرِفٌ — чиктән чыгучы, хактан баш тартып, бозыклыкка чумган кеше.
• كَذَّابٌ — ялганчы, Аллаһка ялган нисбәт итүче.

Аять тәфсире:

Фиргавен гаиләсеннән чыккан, ләкин үз иманын яшергән бер мөэмин кеше, кавеменең Мусаны үтерергә җыенуын ишетеп, аларга каршы чыгып әйтте: "Сез бер кешене үтерергәме җыенасыз? Ул кешенең бер генә гаебе — ул 'Раббым — Аллаһ' дип әйтүе! Ә бит ул сезгә Раббыгыздан ачык могҗизалар һәм дәлилләр белән килде. Ул дәлилләр аның дөреслеген раслый. Әгәр ул ялганчы булса, ялганының зарары үзенә генә кайтыр — сезгә бернинди зыян килмәс. Ә инде ул дөрес сөйләүче булса, сезгә аның вәгъдә иткән ґәзабының бер өлеше тиешле рәвештә ирешер. Ул ґәзаб сезнең башыгызга төшәр. Аллаһ, әлбәттә, хактан баш тартып, чиктән чыгучы һәм Аллаһка ялган нисбәт итүче ялганчыны туры юлга күндерми."

Бу мөэмин кеше, Мусаның дөреслегенә инанса да, курку сәбәпле иманын яшергән иде. Ләкин кавеменең Мусаны үтерергә ниятләвен күргәч, ул үзенең хак сүзен әйтүдән туктамады. Ул аларга ике хәлне аңлатты: я Муса ялганчы — бу очракта аның ялганы үзенә генә зарар китерә; я ул хак сүзле — бу очракта сез аның кисәтүләре белән ґәзабка тарыйсыз. Шулай итеп, ул акыллы һәм гадел рәвештә аларны үтерүдән туктатырга тырышты.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Хак сүзне әйтү өчен куркуны җиңәргә кирәк — хәтта иманыбызны яшерсәк тә, хаклыкны яклау өчен сүз әйтү — мөэминнең бурычы.
2. Кешене динендәге ышануы өчен генә үтерү — бөтенләй гаделсезлек һәм зур гөнаһ.
3. Акыллы кеше үз эшенең нәтиҗәсен уйлый: ялганчының ялганы үзенә генә зарар китерә, ә хак сүзленең сүзләре чынга аша.
4. Аллаһ туры юлга күндерми торган кешеләр — хактан баш тартып, үзләрен бозыклыкка ташлаган һәм Аллаһка ялган нисбәт итүчеләр. Бу — безнең өчен зур кисәтү: һәрвакыт дөреслектә булырга һәм Аллаһка ихлас кол булырга.