Фуссилат сүрөсү — Аят 30

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اسْتَقَامُوا — туруктуу болушту, түз жолдо бекем турушту. Бул жерде Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылып, ыймандарында бекем болуу маанисинде.
• تَتَنَزَّلُ — түшүшөт, келишет. Бул жерде периштелердин ырайым жана куш кабар менен келишин билдирет.
• أَلَّا تَخَافُوا — коркпогула. Өлүмдөн жана андан кийинки нерселерден коркуу жок дегендик.
• وَلَا تَحْزَنُوا — кайгырбагыла. Дүйнөдө калтырып кеткен нерселер үчүн кайгыруу жок дегендик.
• أَبْشِرُوا — куш кабар алгыла, сүйүнчүлөнгүлө.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта ыймандуу адамдардын эң жогорку даражасын баяндайт. Алар «Раббибиз — Аллах» деп, Аллахты жалгыз Кудай катары таанып, Ага эч кимди шерик кылбастан ыйман келтиришти. Андан кийин бул сөздөрүндө жана иш-аракеттеринде туруктуу болушту — Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылып, өмүрлөрүнүн акырына чейин ошол түз жолдо бекем турушту.

Ушундай адамдарга өлүм убагында периштелер түшүп, аларга куш кабар беришет: «Өлүмдөн да, андан кийинки сыноолордон да коркпогула. Дүйнөдө калтырып кеткен мал-мүлкүңөр, үй-бүлөңөр жана башка нерселер үчүн кайгырбагыла. Тескерисинче, силерге убада кылынган бейиш менен сүйүнчүлөнгүлө!» Бул периштелердин келиши — ыймандуу адам үчүн өлүм убагындагы эң чоң сооротуу жана сүйүнүч. Алар өлүмдөн коркпойт, анткени аларды Аллахтын ырайымы жана бейиш күтүп турат. Алар дүйнөдөгү жоготууларга кайгырышпайт, анткени аларды алдыда түбөлүк жыргалчылык күтүп турат.

Бул аят ыймандын эки негизин көрсөтөт: биринчиси — Аллахты жалгыз деп таануу (توحيد), экинчиси — ошол ыйманда туруктуу болуу (استقامة). Ким ушул эки нерсени аткарса, ага өлүм убагында периштелер куш кабар менен келишет жана ал бейишке кирүүгө убада кылынат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандуу адамга өлүмдөн коркуунун кереги жок экенин көрсөтөт, анткени анын алдында бейиш бар. Бул — ыймандуу адам үчүн эң чоң сооротуу.
• «Раббибиз — Аллах» деп айтуу жетишсиз, аны менен бирге туруктуу болуу керек. Бул аят ыймандын сөз жүзүндө гана эмес, иш жүзүндө да болушу керектигин үйрөтөт.
• Аллах Таала ыймандуу пенделерин өлүм убагында эле эмес, ар дайым колдоп, аларга жардам берерин билдирет. Бул — Аллахтын ырайымынын кеңдигин көрсөтөт.
• Бейиш — Аллахтын ыймандуу пенделерине берген эң чоң сыйлыгы. Бул аят аркылуу ар бир адам бейишке жетүүнү каалап, ыйманын бекемдеп, жакшы иштерди кылууга умтулат.
• Ислам — коркуу жана кайгы эмес, тынчтык, үмүт жана сүйүнүч дини. Бул аят муну ачык көрсөтөт: ыймандуу адамдын акыры — бейиш жана түбөлүк бакыт.