Аш-Шура сүрөсү — Аят 48

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَعْرَضُوا — жүз бурушту, баш тартышты, кабыл албады.
• حَفِيظًا — көзөмөлдөөчү, күзөтчү, амалдарын эсептеп жоопкер кылуучу.
• الْبَلَاغُ — жеткирүү, кабарлоо, элчиликти аткаруу.
• أَذَقْنَا — таттырдык, бердик, сезирдик.
• رَحْمَةً — ырайым, жакшылык, ныгмет (байлык, ден соолук ж.б.).
• سَيِّئَةٌ — жамандык, кырсык, балээ, оору-сыркоо, жакырчылык.
• كَفُورٌ — каапыр, ныгметке шүгүр кылбаган, жакшылыкты унутуучу, нааразы болуучу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, пайгамбар, эгер адамдар сени алып келген чакырыктан, ыймандан жүз буруп, баш тартышса, сени аларга көзөмөлдөөчү, алардын иш-аракеттерин эсептеп, жоопкер кылуучу кылып жиберген жокпуз. Сенин милдетиң — Аллахтын буйруктарын аларга жеткирүү гана. Алардын эсебин сурак кылуу Аллахтын Өзүнө таандык. Сен аларды ыйманга мажбурлоого милдеттүү эмессиң.

Аллах Таала адам баласына Өз ырайымынан — байлык, ден соолук, бакубатчылык сыяктуу ныгметтерди берсе, ал ошого кубанып, сүйүнөт. Ал эми өз колдору менен кылган күнөөлөрүнүн, жаман иштеринин айынан аларга жакырчылык, оору-сыркоо, кырсык сыяктуу балээ жетсе, анда адам баласы ныгметке шүгүр кылбаган, жакшылыкты унутуучу, нааразы болуучу болуп чыгат. Аллах берген ныгметтерди эстебей, бир гана кыйынчылыкка капаланып, Раббисине каапырлык кылат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Пайгамбардын милдети — жеткирүү гана. Аллах пайгамбарга адамдарды ыйманга мажбурлоону жүктөгөн эмес. Бул — Исламдын чакырык ыкмасынын негизи: акыйкатты жеткирүү, бирок зордук-зомбулуксуз, жүрөктү өзүнө тартуу аркылуу. Бул Исламдын адамдын эркиндигине болгон урматын көрсөтөт.
• Ныгметке шүгүр кылуу — ыймандын белгиси. Аллах берген ден соолук, байлык, тынчтык сыяктуу ныгметтерди эстеп, шүгүр кылуу — момундун милдети. Ал эми кыйынчылыкка туш болгондо сабыр кылып, Аллахтын сыноосу экенин түшүнүү — чыныгы ыймандын далили.
• Кыйынчылыктар өз кылган иштерибиздин натыйжасы. Адам башына келген балээ-кырсыктар көбүнчө өз колубуз менен кылган күнөөлөрдүн айынан болот. Бул аят бизди өз иш-аракеттерибизди ойлонуп, тообо кылууга чакырат.
• Аллахтын ырайымы кең. Аллах адамга ырайым кылганда, ал кубанып, сүйүнөт. Бирок ошол кубанычты Аллахка шүгүр кылуу менен коштобосо, ал ныгметтин кадырын билбегендик болот. Ислам бизди ырайымды да, сыноону да Аллахтан деп билип, ар дайым Ага жүгүнүүгө үйрөтөт.
• Ислам — тең салмактуулук дини. Ал бизди байлыкка мастанбай, жакырчылыкка капаланбай, ар кандай абалда Аллахты эстеп, шүгүр жана сабыр кылууга чакырат. Бул — жүрөк тынчтыгынын, бактылуулуктун булагы.
• Куран — адамдын жаратылышын түшүндүргөн китеп. Ал адамдын алсыздыгын, ныгметке кубанып, кыйынчылыкка нааразы болуу жаратылышын ачык көрсөтөт. Бирок ошол эле учурда адамды андан ары жакшыртууга, шүгүрчүл, сабырдуу болууга үндөйт.