Аз-Зухруф сүрәсе — Аять 54

Калимә мәгънәләре:

• فَاسْتَخَفَّ — аларны җиңел акыллы итте, ягъни аларның акылларын алдап, үзенә буйсындырды, аларны юлдан яздырды.
• قَوْمَهُ — аның кавеме, ягъни Фиргавеннең кавеме (Мисыр халкы).
• فَأَطَاعُوهُ — шуннан соң алар аңа буйсындылар, аның сүзенә керделәр.
• فَاسِقِينَ — Аллаһның боерыкларыннан чыгучылар, Аңа итагать итүдән баш тартучылар, гөнаһ кылучылар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Фиргавеннең хәлен һәм аның кавеме белән мөнәсәбәтен сөйли. Фиргавен үз кавеменә карата бик хәйләкәр һәм оста сүз остасы иде. Ул аларны үзенең ялган сүзләре, алдаулары һәм куркытулары белән шулкадәр тәэсирләндерде ки, аларның акылларын "җиңеләйтте", ягъни аларны акылсыз итте. Ул аларны үзенең ялган дәгъваларына — "Мин сезнең иң олы Раббыгыз" дигән сүзенә ышандырды, һәм алар аның артыннан иярделәр.

Алар моңа кадәр Аллаһның расүле Муса ґәләйһиссәламнең ачык могҗизаларын күргәннәр иде, ләкин Фиргавеннең алдавы аларның күңелләрен катыландырды. Алар аның ялганына ышандылар һәм Мусаны инкяр иттеләр. Аларның бу эшләре үзләренең тәбигатьләре начар булуыннан килде — алар инде электән үк фәсекъ кешеләр иде, ягъни Аллаһның юлыннан чыккан, Аның боерыкларын үтәмәүче кешеләр иде. Шуңа күрә алар Фиргавен кебек фәсекъ кешегә иярделәр, чөнки фәсекъ кешеләр бер-берсенә охшаш булалар.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ялган җитәкченең зарары — Фиргавен кебек ялган җитәкчеләр үз кавемнәрен акылларыннан мәхрүм итеп, аларны туры юлдан яздыралар. Бу безгә һәрвакыт сак булырга һәм үзебезнең җитәкчеләребезне сайлаганда акыллы, тәкъва кешеләрне сайларга өйрәтә.
2. Фәсекълекнең нәтиҗәсе — Кеше Аллаһ юлыннан чыкканда, ул ялганга һәм бозыклыкка тизрәк ышана. Тәкъвалык кешене хакыйкатьне күрергә ярдәм итә, ә фәсекълек аны хакыйкатьтән ераклаштыра.
3. Аллаһның кодрәте — Фиргавен үзенең көче һәм алдавы белән горурланса да, Аллаһ аны һәм аның гаскәрен һәлак итте. Бу безгә Аллаһның кодрәте бөтен нәрсәдән өстен икәнен күрсәтә.
4. Гыйбрәт — Бу кыйсса безгә Аллаһның расүлләренә иярүнең әһәмиятен һәм ялган җитәкчеләргә иярүнең ахыры фаҗига белән тәмамлануын күрсәтә.